Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Droṇa’s Defensive Stand and Abhimanyu Commissioned to Breach the Cakravyūha (द्रोणानीक-प्रतिरोधः; सौभद्र-नियोजनम्)

सत्त्वकर्मान्वयैर्बुद्धा कीर्त्या च यशसा श्रिया । नैव भूतो न भविता नैव तुल्यगुण: पुमान्‌,सत्त्वगुण, कर्म, कुल, बुद्धि, कीर्ति, यश और श्रीके द्वारा युधिष्ठिरके समान पुरुष दूसरा कोई न तो हुआ है और न होनेवाला ही है

saṃjayā uvāca | sattvakarmānvayair buddhā kīrtyā ca yaśasā śriyā | naiva bhūto na bhavitā naiva tulyaguṇaḥ pumān |

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄຸນຄວາມດີແຫ່ງສັດຕະ, ການປະພຶດດີ, ວົງຕະກູນອັນສູງສົ່ງ, ປັນຍາອັນແຈ້ງຊັດ, ກຽດຕິຍົດ, ຊື່ສຽງ ແລະ ສິຣິມົງຄຸນ—ບໍ່ເຄີຍມີ ແລະກໍຈະບໍ່ມີອີກ—ຜູ້ໃດທີ່ມີຄຸນສົມບັດເທົ່າກັບ ຢຸທິສຖິຣະ.

सत्त्वgoodness, virtue
सत्त्व:
Karana
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
गुणैःby qualities
गुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
कर्मby deeds
कर्म:
Karana
TypeNoun
Rootकर्म
FormNeuter, Instrumental, Singular
कुलby lineage
कुल:
Karana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Instrumental, Singular
अन्वयैःby connections/relations (family ties)
अन्वयैः:
Karana
TypeNoun
Rootअन्वय
FormMasculine, Instrumental, Plural
बुद्ध्याby intellect
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
कीर्त्याby fame
कीर्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यशसाby glory/renown
यशसा:
Karana
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
श्रियाby prosperity/splendour
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भूतःhaving been; past (existent)
भूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूत
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
भविताwill be
भविता:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormPeriphrastic future, 3rd, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुल्यequal
तुल्य:
Karta
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणःin qualities
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
पुमान्a man/person
पुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootपुमांस्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

The verse upholds an ethical ideal of kingship: true greatness is measured by inner virtue (sattva), righteous conduct (karma), sound lineage (anvaya), clear judgment (buddhi), and the social fruits of integrity—fame, renown, and auspicious prosperity—presented as unsurpassed in Yudhiṣṭhira.

In the Drona Parva war narrative, Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra and, while describing events, offers a laudatory assessment of Yudhiṣṭhira’s unmatched qualities, emphasizing his moral stature amid the turmoil of battle.