Shloka 29
द्रोणवध-प्रश्नः
Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry
कुन्तीकुमार भीमसेनने जिस सौम्यरूपवाले पुत्र सुतसोमको जन्म दिया था, उसे उड़दके फूलकी भाँति सफेद और पीले रंगवाले घोड़ोंने रणक्षेत्रमें पहुँचाया ।। सहस्रसोमप्रतिमो बभूव पुरे कुरूणामुदयेन्दुनाम्नि । तस्मिंजात: सोमसंक्रन्दम ध्ये यस्मात् तस्मात् सुतसोमो5भवत् सः,कौरवोंके उदयेन्दु नामक पुर (इन्द्रप्रस्थ) में सोमाभिषव (सोमरस निकालने) के दिन सहस्रों चन्द्रमाओंके समान कान्तिमान् वह बालक उत्पन्न हुआ था, इसलिये उसका नाम सुतसोम रखा गया थ
sañjaya uvāca | kuntīkumarabhīmasenena yaḥ saumyārūpavān putraḥ sutasomo janitaḥ, sa uḍadapuṣpavat śvetapītavarṇaiḥ aśvaiḥ raṇakṣetraṃ prāpitaḥ || sahasrasomapratimo babhūva pure kurūṇām udayendunāmni | tasmiñ jātaḥ somasaṅkrandane ’dye yasmāt tasmāt sutasomo ’bhavat saḥ ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ບຸດຜູ້ມີຮູບພັນອ່ອນໂຍນ ທີ່ ພີມເສນ ບຸດຂອງ ກຸນຕີ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ—ສຸຕະໂສມ—ຖືກນຳເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບໂດຍມ້າສີຂາວແລະສີເຫຼືອງອ່ອນ ຈາງດັ່ງດອກຖົ່ວດຳ (black gram)។ ໃນນະຄອນຂອງກຸຣຸ ຊື່ «ອຸດະຍະເອນດຸ» (ອິນທຣະປຣັສຖະ) ໃນວັນປະກອບພິທີບີບນ້ຳໂສມ (Soma-pressing rite) ເດັກນ້ອຍນັ້ນເກີດມາສະຫວ່າງໄສດັ່ງຈັນທຣານັບພັນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ «ສຸຕະໂສມ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the violence of war, the epic frames warriors through dharmic markers—birth, lineage, and ritual auspiciousness—reminding the listener that actions on the battlefield are tied to inherited responsibility, honor, and sacred memory.
Sañjaya introduces Sutasoma, Bhīma’s gentle-looking son, describing how he arrives at the battlefield in a chariot drawn by pale white-and-yellow horses, and explains the origin of his name from his birth during the Soma-pressing day in the Kuru city called Udayendu (identified with Indraprastha).