Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

श्वेतास्तु प्रतिविन्ध्यं तं कृष्णग्रीवा मनोजवा: । यन्तुः प्रेष्यकरा राजन्‌ राजपुत्रमुदावहन्‌,राजन्‌! मनके समान वेगशाली तथा काली गर्दनवाले श्वेतवर्णके घोड़े, जो सारथिकी आज्ञा माननेवाले थे, राजकुमार प्रतिविन्ध्यको रणमें ले गये

śvetās tu prativindhyaṁ taṁ kṛṣṇagrīvā manojavāḥ | yantuḥ preṣyakarā rājan rājaputram udāvahan ||

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ມ້າສີຂາວເຫຼົ່ານັ້ນ—ຄໍດຳ ແລະໄວດັ່ງໃຈ—ເຊື່ອຟັງຄຳສັ່ງຂອງສາຣະຖີ ໄດ້ພາເຈົ້າຊາຍປຣະຕິວິນທະຍະ ເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ. ບົດນີ້ຊີ້ວ່າ ເຄື່ອງມືທີ່ມີວິໄນ ແລະການຮັບໃຊ້ທີ່ຝຶກຝົນ ສາມາດພາເຈດຕະນາຂອງນັກຮົບໃຫ້ກາຍເປັນການກະທຳ—ດີຫຼືຮ້າຍ—ພາຍໃຕ້ນ້ຳໜັກທາງທຳຂອງສົງຄາມ.

श्वेताःwhite (ones)
श्वेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्वेत
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रतिविन्ध्यम्Prativindhya (name)
प्रतिविन्ध्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिविन्ध्य
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णग्रीवाःblack-necked
कृष्णग्रीवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृष्ण-ग्रीव
FormMasculine, Nominative, Plural
मनोजवाःswift as the mind
मनोजवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनस्-जव
FormMasculine, Nominative, Plural
यन्तुःlet (them) go / may (they) proceed
यन्तुः:
TypeVerb
Rootयम्
FormImperative, 3rd, Plural, Parasmaipada
प्रेष्यकराःobedient to orders / doing what is sent/commanded
प्रेष्यकराः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रेष्य-कर
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
राजपुत्रम्the prince
राजपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज-पुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
उदावहन्carried/bore (away/forward)
उदावहन्:
TypeVerb
Rootवह्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Prativindhya
H
horses
C
charioteer

Educational Q&A

The verse highlights disciplined obedience and trained coordination: swift power (the horses) becomes effective only when governed by command (the charioteer). In the ethical setting of war, such discipline amplifies a warrior’s chosen purpose, reminding us that capability must be guided responsibly.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Prativindhya is being carried into the fray on a chariot drawn by white, black-necked, very swift horses that respond readily to the charioteer’s control.