Shloka 52
द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
ततो द्रोण: सत्यसंध: प्रभिन्न इव कुझ्जर: । अभ्यतीत्य रथानीकं दृढसेनमपातयत्,तदनन्तर सत्यप्रतिज्ञ द्रोणने मदकी धारा बहानेवाले गजराजकी भाँति रथ-सेनाको लाँघकर दृढसेनको मार गिराया
tato droṇaḥ satyasaṃdhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ | abhyatītya rathānīkaṃ dṛḍhasenam apātayat ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂດຣະນາ ຜູ້ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະປະຕິຍານ ໄດ້ພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າ ດັ່ງຊ້າງຄຸ້ມຄັ່ງທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກເຄື່ອງຜູກມັດ. ລາວໂດດເຂົ້າໄປໃນກອງລົດຮົບທີ່ອັດແນ່ນ ແລະ ຟາດລົງ ດຣິດຫະເສນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ໃນຄວາມຄຸ້ມຄັ່ງຂອງສົງຄາມ ຄວາມຕັ້ງໝັ້ນຕໍ່ສັດຈະ (satya-saṃdhi) ກາຍເປັນແຮງຂັບດັນທີ່ອາດກວາດລ້າງທັງຂະບວນທັບ ແລະ ຊີວິດ—ຍົກຄວາມຕຶງຕັນທາງຈັນຍາລະຫວ່າງການຮັກສາຄຳສັດ ແລະ ຄວາມພິນາດທີ່ເກີດຈາກຄວາມຍຶດຫມັ້ນນັ້ນໃນສະໜາມຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights satyasaṃdhi—steadfastness to one’s pledged word—as a powerful moral force. In the Mahābhārata’s war context, it also exposes the ethical strain: virtues like fidelity and resolve, when harnessed to warfare, can intensify destruction, prompting reflection on how dharma operates amid conflict.
Sañjaya reports that Droṇa, compared to a charging elephant, breaks into the enemy chariot-formation (rathānīka) and causes the warrior Dṛḍhasena to fall—i.e., he defeats and strikes him down in battle.