Shloka 30
Droṇa’s Renewed Advance toward Yudhiṣṭhira; Fall of Satyajit and Allied Recoil (द्रोणस्य युधिष्ठिरप्रेप्सा—सत्यजितः पतनम्)
Devanagari script
तयोर्विषक्तयो: संख्ये पाउ्चाल्यकुरुमुख्ययो: । द्रोणो यौधिष्टिरं सैन्यं बहुधा व्यधमच्छरै:,वे दोनों पांचालराजकुमार और कुरुकुलके प्रधान वीर जब युद्धमें पूर्णतः आसक्त हो रहे थे, उसी समय द्रोणाचार्यने युधिष्ठिरकी सेनाको अपनी बाण-वर्षद्वारा अनेक प्रकारसे तहस-नहस कर डाला
Translation
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນຂະນະທີ່ວິລະຊົນທັງສອງ—ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງປານຈາລະ ແລະວິລະຊົນຜູ້ເປັນຫົວໜ້າແຫ່ງກຸຣຸ—ກຳລັງພົວພັນຢ່າງເຕັມທີ່ໃນການຮົບ, ໂດຣະນາຈານ ໄດ້ລະດົມຝົນລູກສອນ ທຳລາຍກອງທັບຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ຢ່າງຫຼາຍຮູບແບບ.
Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
विषक्तयोःof the two engaged/attached
विषक्तयोः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविषक्त (वि+सञ्ज्)
FormMasculine, Genitive, Dual
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
पाञ्चाल्यof the Pāñcāla (prince)
पाञ्चाल्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Genitive, Dual
कुरुमुख्ययोःof the two foremost among the Kurus
कुरुमुख्ययोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरु-मुख्य
FormMasculine, Genitive, Dual
द्रोणःDroṇa
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
यौधिष्ठिरम्belonging to Yudhiṣṭhira
यौधिष्ठिरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयौधिष्ठिर
FormNeuter, Accusative, Singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
बहुधाin many ways / greatly
बहुधा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootबहुधा
व्यधमत्struck/smit
व्यधमत्:
TypeVerb
Rootव्यधम् (वि+अध्/व्यध्)
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
अच्छरैःwith arrows
अच्छरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes