Shloka 263
प्रहसन् विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् । 'सात्वत वीर! आजका यह युद्ध ही क्रोध और लोभके सिवा दूसरा क्या है?” उत्तम अस्त्रोंके ज्ञाता सात्यकिने हँसते हुए तीखे बाणोंको ऊपर उठाकर वहाँ पूर्वोक्त बातें करनेवाले दुर्योधनको इस प्रकार उत्तर दिया--
sañjaya uvāca |
prahasan viśikhāṁs tīkṣṇān udyamya paramāstravit |
“sātvata vīra! ājakaṁ idaṁ yuddhaṁ hi krodha-lobhake sivā dūsarā kyā hai?”
uttamāstrāṇāṁ jñātā sātyakir hasate hue tīkṣṇa bāṇoṁ ko ūpar uṭhākar tatra pūrvokta-vākya-kartāraṁ duryodhanaṁ evam uttaram dadau —
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ຊໍານານໃນອາວຸດອັນສູງສຸດ ຍິ້ມຢ້ອນແລ້ວຍົກລູກທະນູອັນແຫຼມຄົມຂຶ້ນ. ເມື່ອຕອບກັບດຸຣະໂຍທະນະ—ຜູ້ພຶ່ງເວົ້າຄໍານັ້ນ—ສາຕະຍະກີ ຜູ້ຮູ້ຈັກອາວຸດຍິງອັນດີເລີດ ຍົກລູກສອນອັນຄົມກ້າ ແລ້ວຕອບກ່າວດັ່ງນີ້, ທ້າທາຍຄໍາອ້າງວ່າສົງຄາມວັນນີ້ບໍ່ມີຫຍັງນອກຈາກຄວາມໂກດແຄ້ນແລະຄວາມໂລບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral critique of war: it can be driven by inner vices like anger and greed, and a righteous warrior must answer such claims by clarifying motive, duty, and the ethical stakes of the conflict.
Sañjaya narrates that Sātyaki, smiling and readying his sharp arrows, responds to Duryodhana’s prior statement about the battle being fueled by anger and greed, setting up Sātyaki’s rebuttal and the ensuing confrontation.