Shloka 173
तमश्न घोरं शब्दश्न तदा समभवन्महान् । उस समय धूलकी वर्षा ऊपर छा गयी। साथ ही बाणोंकी भी वृष्टि हो रही थी। इससे वहाँ घोर अन्धकार छा गया और बड़े जोरसे कोलाहल होने लगा
tamaś ca ghoraṃ śabdaś ca tadā samabhavan mahān |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນຂະນະນັ້ນ ຄວາມມືດອັນນ່າຢ້ານກົວໄດ້ແຜ່ຄຸມສະໜາມຮົບ ແລະສຽງອື້ອືງກຶກກ້ອງອັນໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນ. ຝຸ່ນລອຍຂຶ້ນດັ່ງຝົນຕົກ ແລະລູກສອນກໍຕົກລົງດັ່ງຝົນ; ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ທີ່ນັ້ນຈຶ່ງຖືກກົດທັບດ້ວຍຄວາມມືດ ແລະຄວາມອື້ອືງກໍດັງສະໜັ່ນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how warfare generates not only physical destruction but also moral and perceptual darkness—confusion, fear, and loss of clarity—warning that adharma-driven violence clouds judgment and amplifies collective suffering.
Sañjaya describes the battlefield as dust rises and arrows pour down, causing a terrifying darkness and a loud, swelling din—signaling an intense, chaotic phase of combat.