Shloka 25

Devanagari script

उत्तिष्ठ राजन्‌ युद्धयस्व वह गुर्वी धुरं विभो

Transliteration

uttiṣṭha rājan yudhyasva vaha gurvīṃ dhuraṃ vibho

Translation

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໂອ້ ພະຣາຊາ, ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ແລະ ເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ. ໂອ້ ຜູ້ມີລິດອຳນາດ, ຈົ່ງແບກຮັບພາລະອັນໜັກທີ່ຕົກມາເຖິງເຈົ້າ».

Word by Word

• उत्तिष्ठ: rise up; stand up
• Type: Verb
• Root: स्था (उत् + स्था)
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपदम्, मध्यम, एकवचनम्

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

• युद्धयस्व: fight; engage in battle
• Type: Verb
• Root: युध्
• Form: लोट् (imperative), आत्मनेपदम्, मध्यम, एकवचनम्

• वह: bear; carry; undertake
• Type: Verb
• Root: वह्
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपदम्, मध्यम, एकवचनम्

• गुर्वीम्: heavy; weighty
• गुर्वीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुर्वी (गुरु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• धुरम्: burden; yoke; responsibility
• धुरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धुर्/धुरा (धुरम्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• विभो: O mighty one; O lord
• Type: Noun
• Root: विभु
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• King (Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)

Educational Q&A

What is the core teaching?

A ruler must not collapse under fear or grief; he must shoulder the ‘heavy yoke’ of responsibility and act according to kṣatriya-dharma, even when the consequences are severe.

What is happening in the narrative?

Sañjaya addresses the king, urging him to rouse himself and face the ongoing war, emphasizing that the situation demands endurance and decisive engagement rather than paralysis.