Shloka 26
महद्िः समरे तस्मिन्नन्योन्यमभिजषघ्नतु: । विपुलै: पर्वताग्रैश्न नानाधातुभिराचितै:,भारत! तत्पश्चात् वे एक-दूसरेपर नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंकी वर्षा करने लगे। लोहेके परिघ, शूल, गदा, मुसल, मुद्गर, पिनाक, खड्ग, तोमर, प्रास, कम्पन, तीखे नाराच, भलल, बाण, चक्र, फरसे, लोहेकी गोली, भिन्दिपाल, गोशीर्ष, उलूखल, बड़ी-बड़ी शाखाओंवाले उखाड़े हुए नाना प्रकारके वृक्ष--शमी, पीलु, कदम्ब, चम्पा, इंगुद, बेर, विकसित कोविदार, पलाश, अरिमेद, बड़े-बड़े पाकड़, बरगद और पीपल--इन सबके द्वारा उस महासमरमें वे एक-दूसरेपर चोट करने लगे। नाना प्रकारकी धातुओंसे व्याप्त विशाल पर्वतशिखरोंद्वारा भी वे परस्पर आघात करते थे
sañjaya uvāca | mahadbhir samare tasminn anyonyam abhijaghnatuḥ | vipulaiḥ parvatāgraiś ca nānādhātubhir ācitaiḥ |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນສົງຄາມໃຫຍ່ນັ້ນ ທັງສອງໄດ້ຟາດຟັນກັນຢ່າງຮຸນແຮງ ແລະຍັງເອົາຍອດພູຂະໜາດໃຫຍ່ ທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍແຮ່ທາດນານາຊະນິດ ມາກະແທກກັນອີກດ້ວຍ. ຕໍ່ມາ ພວກເຂົາໄດ້ປ່ອຍຝົນແຫ່ງອາວຸດນານາປະເພດໃສ່ກັນ—ຄ້ອນເຫຼັກໃຫຍ່, ຫອກ, ຄອນ, ກະບອງ, ຄ້ອນຫນັກ, ດາບ, ທອມະຣະ, ປຣາສ, ນາຣາຈອັນແຫຼມ, ລູກສອນ, ຈັກຣະ, ຂວານ, ລູກເຫຼັກ, ບິນທິປາລ ແລະຍັງຖອນຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ມີກິ່ງກ້ານຫຼາຍອອກທັງຮາກ—ຊະມີ, ປີລູ, ກະດັມບະ, ຈຳປາ, ອິງກຸດ, ເບຣ, ໂກວິດາຣ, ປະລາຊ, ອະຣິເມດ, ປາກັດ, ບັນຍັນ ແລະ ປີປັນ—ເພື່ອຟາດຟັນກັນໃນມະຫາສະມະຣະນັ້ນ. ແມ່ນກະທັ້ງຍອດພູໃຫຍ່ທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍແຮ່ທາດນານາກໍຖືກນຳມາກະແທກກັນເຊັ່ນກັນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war can strip away restraint and proportionality: when anger and desperation dominate, even nature (mountain-peaks) is turned into an instrument of harm. Implicitly, it warns that unchecked violence tends to escalate beyond conventional limits, obscuring dharma and humane conduct.
Sañjaya describes an intense phase of combat in which the opposing fighters strike each other repeatedly, using enormous, mineral-laden mountain-peaks as weapons—an image of extreme, almost cataclysmic warfare.