Shloka 55

अलायुधस्य भीमवधसंकल्पः

Alāyudha’s Resolve to Confront Bhīma

Devanagari script

द्रोणग्राहदुराधर्षाद्धार्दिक्यमकरालयात्‌ । वे बोले--'बड़े सौभाग्यकी बात है कि मैं तुम दोनों शूरवीरोंको शत्रुसेनाके समुद्रसे पार हुआ देख रहा हूँ। वह सैन्यसागर द्रोणाचार्यरूपी ग्राहके कारण दुर्धर्ष है और कृतवर्मा जैसे मगरोंका वासस्थान बना हुआ है || ५४ $ || दिष्ट्या विनिर्जिता: संख्ये पृथिव्यां सर्वपार्थिवा:

Transliteration

diṣṭyā vinirjitāḥ saṅkhye pṛthivyāṃ sarvapārthivāḥ

Translation

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂຊກດີແທ້ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນທ່ານທັງສອງ ຜູ້ກ້າ ຂ້າມພົ້ນຈາກສະໝຸດແຫ່ງກອງທັບສັດຕູ. ສະໝຸດນັ້ນຍາກຈະຝ່າຟັນ ເພາະມີດໂຣນາຈາຣະຍະ ເປັນດັ່ງຈະລະເຂ້ (ກຣາຫະ) ແລະເປັນຖິ່ນອາໄສຂອງມະກະຣະ ເຊັ່ນ ກຣິຕະວັຣມາ. ແລະໂຊກດີອີກດ້ວຍ—ບັນດາກະສັດທັງຫມົດໃນແຜ່ນດິນ ຖືກພິຊິດຢ່າງຂາດລອຍໃນສົງຄາມ»។

Word by Word

• [{'term': 'diṣṭyā', 'definition': 'by good fortune

• auspiciously (an exclamation of relief or congratulation)'}, {'term': 'vinirjitāḥ', 'definition': 'completely conquered

• decisively defeated'}, {'term': 'saṅkhye', 'definition': 'in battle

• in armed conflict'}, {'term': 'pṛthivyām', 'definition': 'on the earth

• in the world'}, {'term': 'sarva-pārthivāḥ', 'definition': 'all kings

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• kings (pārthivāḥ)
• earth (pṛthivī)
• battle (saṅkhya)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The line highlights how victory in war is often framed as ‘diṣṭi’—a matter of fortune or providence—reminding the listener that worldly power and kingship are unstable and contingent, even when achieved through valor.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the opposing rulers have been thoroughly subdued in the ongoing battle, presenting the outcome as a fortunate and decisive success.