Shloka 49
धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः
Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation
Devanagari script
संजय उवाच उत्थित: स तु शैनेयो विमुक्त: सौमदत्तिना । खड्गमादाय चिच्छित्सु: शिरस्तस्य महात्मन:,संजय कहते हैं--राजन्! सोमदत्तकुमार भूरिश्रवाके छोड़ देनेपर शिनिपौत्र सात्यकि उठकर खड़े हो गये। फिर उन्होंने तलवार लेकर महामना भूरिश्रवाका सिर काट लेनेका निश्चय किया
Translation
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອ ບູຣິສຣະວາ ບຸດແຫ່ງ ໂສມະດັດ ປ່ອຍເຂົາໄປແລ້ວ, ສາຕະຍະກິ ຜູ້ເປັນລູກຫຼານຂອງ ສິນິ ກໍລຸກຂຶ້ນຢືນ. ແລ້ວເຂົາຈຶ່ງຈັບດາບ ຕັ້ງໃຈຈະຕັດສີສະຂອງ ບູຣິສຣະວາ ຜູ້ມີໃຈສູງ»។
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
उत्थितःrisen, having stood up
उत्थितः:
TypeAdjective
Rootउत्-स्था
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शैनेयःthe son of Śini (Sātyaki)
शैनेयः:
Karta
TypeNoun
Rootशैनेय
FormMasculine, Nominative, Singular
विमुक्तःreleased, set free
विमुक्तः:
TypeAdjective
Rootवि-मुच्
FormMasculine, Nominative, Singular
सौमदत्तिनाby the son of Somadatta (Bhūriśravas)
सौमदत्तिना:
Karana
TypeNoun
Rootसौमदत्ति
FormMasculine, Instrumental, Singular
खड्गम्sword
खड्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootखड्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ-दा
FormAbsolutive (Gerund)
चिच्छित्सुःwishing to cut
चिच्छित्सुः:
TypeAdjective
Rootछिद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्यof him, his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes