Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Nakula–Śakuni Duel and the Night Battle; Śikhaṇḍin–Kṛpa Engagement (नकुल-शकुनियुद्धं तथा रात्रियुद्धवर्णनम्)

चरन्तौ विविधान्‌ मार्गान्‌ मण्डलानि च भागश:,क्रोधमें भरे हुए वे दोनों शत्रुमर्दन वीर पृथक्‌-पृथक्‌ नाना प्रकारके मार्ग और मण्डल (पैंतरे और दाँव-पेंच) दिखाते हुए एक-दूसरेपर बारंबार चोट करने लगे। उनके हाथोंमें तलवारें चमक रही थीं। उन दोनोंके ही कवच विचित्र थे तथा वे निष्क और अंगद आदि आभूषणोंसे विभूषित थे

sañjaya uvāca | carantau vividhān mārgān maṇḍalāni ca bhāgaśaḥ, krodhamenaṃ bhare hue ve dvau śatrumardana vīrau pṛthak-pṛthak nānāprakārake mārgāṇi ca maṇḍalāni (paiṃtare ca dāṃva-peṃca) darśayantaḥ parasparaṃ bāraṃbāraṃ prahārān cakratuḥ | tayoḥ karayoḥ khaḍgāḥ prabhānti sma | ubhayor api kavacāni vicitrāṇi, niṣka-aṅgada-ādi-ābharaṇaiś ca vibhūṣitau |

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເຄື່ອນໄປຕາມເສັ້ນທາງຫຼາກຫຼາຍ ແລະວົນຮອບເປັນວົງຕາມແບບຢ່າງມີຈັງຫວະ, ວິລະບຸລຸດທັງສອງ—ຜູ້ບົດບັງສັດຕູ—ໃຈເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ, ແຍກອອກແລ້ວເຂົ້າປະຊິດອີກ ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ, ສະແດງການລໍ້ລວງ ແລະການຫັນເລ່ຍກົນຍຸດຫຼາຍຢ່າງ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຟັນຟາດໃສ່ກັນບໍ່ຢຸດ. ດາບໃນມືຂອງພວກເຂົາສ່ອງປະກາຍ. ທັງສອງສວມເກາະອັນວິຈິດ ແລະປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນເຊັ່ນ ສາຍຄໍ ແລະກຳໄລແຂນ ສ່ອງສະຫວ່າງທ່າມກາງຄວາມຄຸກຄາມຂອງສົງຄາມ.

चरन्तौmoving/walking (the two)
चरन्तौ:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Dual
विविधान्various
विविधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
मार्गान्paths/ways
मार्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Accusative, Plural
मण्डलानिcircles/turns (maneuvers)
मण्डलानि:
Karma
TypeNoun
Rootमण्डल
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
भागशःseparately/part by part
भागशः:
TypeIndeclinable
Rootभागशस्

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
तलवार/खड्ग (sword)
कवच (armor)
निष्क (neck-ornament)
अंगद (armlet)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) fuels combat skill and persistence, yet also signals the moral danger of wrath in war: even heroic discipline and refined technique can become instruments of destruction when driven by rage.

Sañjaya describes two unnamed warriors engaged in a close sword-fight. They maneuver with varied paths and circular patterns (maṇḍalas), repeatedly striking each other; their flashing swords, ornate armor, and jewelry are emphasized to heighten the vividness of the duel.