Shloka 32
अन्धकार-रजःसंमूढे रणाङ्गणे प्रदीपप्रकाशः | Illumination of the Army in Darkness and Dust
जैसे दो हाथी अपने दाँतोंसे एक-दूसरेपर आघात करते हैं, उसी प्रकार वे शत्रुदमन वीर अपने बाणोंद्वारा एक-दूसरेके शरीरोंको विदीर्ण करते हुए सुशोभित हो रहे थे ।। नादयन्तौ प्रहर्षन्ती विक्रीडन्तो परस्परम् । मण्डलानि विकुर्वाणौ रथाभ्यां रथसत्तमौ,रथियोंमें श्रेष्ठ भीम और कर्ण सिंहनाद करते, अत्यन्त हर्षसे उत्फुल्ल हो उठते और आपसमें खेल-सा करते हुए रथोंद्वारा मण्डलगतिसे विचरते थे
sañjaya uvāca | yathā dvau hastinau dantābhyām anyonyam āghātayataḥ, tathā tau śatrudamanau vīrau śarair anyonyasya śarīre vidārayantau śobhamānau babhūvatuḥ || nādayantau praharṣantau vikrīḍantau parasparam | maṇḍalāni vikurvāṇau rathābhyāṃ rathasattamau ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງຊ້າງສອງໂຕທີ່ຟາດກັນດ້ວຍງາ, ວີຣະບຸລຸດຜູ້ປະຫານສັດຕູທັງສອງນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາສັບຂາດຮ່າງກາຍກັນດ້ວຍຝົນລູກສອນ. ພວກເຂົາຮ້ອງກັງວານ ດ້ວຍຄວາມຮື້ນເຮີງ ແລະຄືກັບຫຼິ້ນປະລອງກັນ; ນັກຮົບລົດສຶກຜູ້ເລີດ—ພີມ ແລະ ກັນນະ—ຂັບລົດສຶກຂອງຕົນເປັນວົງມົນ ປະຕິບັດການເຄື່ອນໄຫວແບບມັນດະລະ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Kshatriya ideal of fearless engagement and mastery in battle, while also implying an ethical tension: even when warriors display splendor and joy in combat, the reality is mutual wounding and the heavy karmic cost of violence.
Sanjaya describes Bhima and Karna locked in a fierce chariot duel. They roar, feel exhilarated, and maneuver in circles (maṇḍalas) as they exchange arrow volleys that tear into each other’s bodies, likened to two elephants clashing tusks.