Shloka 11
Droṇa’s sweeping assault and the Abhimanyu–Jayadratha close-quarters episode (द्रोणस्य भीषणव्यचरितम् / सौभद्र-जयद्रथ-संनिपातः)
यदि तस्य रणे साहां कुरुते वजभूत् स्वयम्,आप्तैराशु परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम् । संजय कहते हैं--राजन्! जब द्रोणाचार्यने कुछ अन्तर रखकर राजा युधिष्ठछिरको कैद करनेकी प्रतिज्ञा कर ली, तब आपके सैनिकोंने युधिष्ठिरके पकड़े जानेका उद्योग सुनकर जोर-जोरसे सिंहनाद करना और भुजाओंपर ताल ठोंकना आरम्भ किया। भरतनन्दन! उस समय धर्मराज युधिष्छिरने शीघ्र ही अपने विश्वसनीय गुप्तचरोंद्वारा यथायोग्य सारी बातें पूर्णरूपसे जान लीं कि द्रोणाचार्य क्या करना चाहते हैं द्रोणादस्त्रभृतां श्रेष्ठात् सर्वशस्त्र भूतामपि । राजेन्द्र! यदि रणक्षेत्रमें साक्षात् वजधारी इन्द्र अथवा भगवान् विष्णु सम्पूर्ण देवताओंके साथ आकर दुर्योधनकी सहायता करें, तो भी मेरे जीते-जी वह आपको पकड़ नहीं सकेगा; अतः आपको सम्पूर्ण अस्त्र-शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ द्रोणाचार्यसे भय नहीं करना चाहिये
sañjaya uvāca | yadi tasya raṇe sāhāṃ kurute vajrabhūt svayam, āptair āśu parijñātaṃ bhāradvāja-cikīrṣitam |
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ແມ່ນແຕ່ຖ້າເຂົາເອງຈະກາຍເປັນຜູ້ນ່າຢ້ານດັ່ງສາຍຟ້າຟາດໃນສົງຄາມ ແລະພະຍາຍາມກະທໍາການນັ້ນ, ແຕ່ຄວາມປະສົງຂອງ ບຸດແຫ່ງພາຣະດວາຊະ (ໂດຣະນາ) ກໍຖືກຮູ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະແມ່ນຍໍາ ຜ່ານຜູ້ຄົ້ນຂ່າວທີ່ໄວ້ໃຈໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອ ໂດຣະນາ ຕັ້ງໃຈຈະຈັບກຸມ ຢຸທິສຖິຣະ, ທະຫານຂອງພະອົງກໍຮ້ອງຄໍາຮ້ອງດັ່ງສິງໂຕ ແລະຕີແຂນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ; ແຕ່ ຢຸທິສຖິຣະ ກໍຮູ້ທັນທີວ່າ ໂດຣະນາ ຈະເຮັດຫຍັງ ແລະກະກຽມຕົວຕາມຄວາມສົມຄວນ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ໃນສົງຄາມ ຄໍາປະຕິຍານແລະກົນອຸບາຍ ຕ້ອງຖືກຕອບໂຕ້ດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ຄໍາປຶກສາ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທັມມະ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຄວາມຕື່ນຕະໜົກ.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a dharma-charged war, success depends not only on heroic vows but on clear information, trusted counsel, and timely preparedness. The verse highlights the ethical contrast between boastful triumphalism and the steadiness of a leader who learns the enemy’s intent and responds without losing composure.
Droṇa forms a resolve/plan to capture Yudhiṣṭhira. The Kaurava troops celebrate loudly upon hearing of this plan. Meanwhile, Yudhiṣṭhira quickly learns Droṇa’s intention through reliable informants and is thus not caught unprepared.