Shloka 56
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
छादयित्वा रणे राजन हार्दिक्यं स तु सात्यकि: | अथास्य भल्लेन शिर: सारथे: समकृन्तत,राजन! रणक्षेत्रमें इस प्रकार कृतवर्माको आच्छादित करके सात्यकिने एक भल्ल द्वारा उसके सारथिका सिर काट दिया
chādayitvā raṇe rājan hārdikyaṃ sa tu sātyakiḥ | athāsya bhallena śiraḥ sārather samakṛntata rājan ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ເມື່ອສາຕະຍະກິ ໄດ້ປົກຄຸມ (ກົດຂີ່) ຮາຣດິກຍະ ໃນສົງຄາມແລ້ວ ລາວກໍໃຊ້ລູກສອນອັນຄົມກັບ ຕັດຫົວຄົນຂັບລົດຮົບຂອງລາວ. ດັ່ງນັ້ນການປະຈັນໜ້າຈຶ່ງທະວີເປັນຄວາມຮຸນແຮງອັນໂຫດຮ້າຍ ແລະເຈາະຈົງເປົ້າໝາຍ, ເມື່ອຊັຍຊະນະຖືກໄລ່ຕາມ ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍການຂ້າຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອຂ້າງກາຍ, ສະທ້ອນການກັດກິນທາງຈິດທຳທີ່ຕິດຕາມສົງຄາມອັນຍາວນານ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how prolonged conflict can harden conduct: even those not directly dueling (like charioteers) become targets. It invites reflection on kṣatriya duty versus the moral costs of victory-driven warfare.
Sātyaki overwhelms Hārdikya (Kṛtavarman) in the fight and then severs the head of Kṛtavarman’s charioteer with a bhalla-arrow, intensifying the battle’s brutality.