Shloka 45
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
प्राविशद् भारतीं सेनामपर्यन्तां च सात्यकि: । सात्यकि कर्णकी विशाल वाहिनीको अपने पैने बाणोंद्वारा घायल करके अपार कौरवी सेनामें घुस गये ।। प्रविष्टे युयुधाने तु सैनिकेषु द्रुतेषु च
sañjaya uvāca | prāviśad bhāratīṃ senām aparyantāṃ ca sātyakiḥ | praviṣṭe yuyudhāne tu sainikeṣu druteṣu ca |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ສາຕະຍະກິໄດ້ຝ່າເຂົ້າໄປໃນກອງທັບພາຣະຕະອັນກວ້າງໃຫຍ່ ດູເໝືອນບໍ່ມີຂອບເຂດ. ດ້ວຍລູກສອນຄົມຂອງລາວ ລາວໄດ້ຟັນຟາດແລະເຮັດໃຫ້ແຖວຂ້າສຶກບາດເຈັບ ແລ້ວຈຶ່ງຈອກເຂົ້າໄປໃນກອງທັບກົວຣະວະຢ່າງເລິກ; ເມື່ອຢຸຍຸທານະເຂົ້າໄປແລ້ວ ທະຫານຮອບຂ້າງກໍແຕກກະຈາຍ ໜີຢ່າງຮີບຮ້ອນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: steadfast courage and disciplined action can turn the tide, while panic and loss of formation lead to collapse. Ethically, it contrasts resolute duty with the contagion of fear in war.
Sañjaya reports that Sātyaki (Yuyudhāna) breaks into the immense enemy host, wounding and driving back opponents with sharp arrows; as he penetrates the lines, nearby soldiers lose heart and begin to flee.