Shloka 39
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
Devanagari script
अन्योन्यं समुपाश्रित्य न त्यक्ष्यन्ति रणाजिरम् | एतदन्तरमासाद्य चोदयाश्चान् प्रहष्टयत्,“ये सब-की-सब एक-दूसरीका सहारा लेकर युद्धके लिये डटी हुई हैं। ये कभी भी समरांगणका परित्याग नहीं करेंगी। तुम इन्हींके बीचमें होकर प्रसन्नतापूर्वक अपने घोड़ोंको आगे बढ़ाओ
Translation
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ກອງທັບເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດອາໄສກັນແລະກັນ ແລະຈະບໍ່ລະທິ້ງສະໜາມຮົບ. ເຈົ້າຈົ່ງເຂົ້າໄປກາງພວກເຂົາ ແລ້ວກະຕຸ້ນມ້າໃຫ້ໄປຂ້າງໜ້າດ້ວຍໃຈຍິນດີ».
Word by Word
अन्योन्यम्mutually, one another
अन्योन्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य
FormAvyaya (adverbial accusative usage)
समुपाश्रित्यhaving taken refuge in / relying upon
समुपाश्रित्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-उप-आ-श्रि
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), active; indeclinable
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
FormNegation particle
त्यक्ष्यन्तिthey will abandon
त्यक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormFuture (लृट्), parasmaipada; 3rd person plural
रणाजिरम्the battlefield
रणाजिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootरणाजिर
FormNeuter; accusative singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter; accusative singular
अन्तरम्the interval, the space (between)
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter; accusative singular
आसाद्यhaving reached / having come to
आसाद्य:
Karma
TypeVerb
Rootआ- सद्
FormAbsolutive (ल्यप्), active; indeclinable
चोदयurge, drive on
चोदय:
TypeVerb
Rootचुद्
FormImperative (लोट्), parasmaipada; 2nd person singular
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine; accusative plural
प्रहर्षयन्rejoicing / being delighted
प्रहर्षयन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हृष्
FormPresent active participle (शतृ), masculine nominative singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes