Shloka 313
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
यदि मां त्वं रणे हित्वा न यास्याचार्यवद् द्रुतम् “माधव! तुम्हारे आचार्य अर्जुन तो कायरके समान युद्धका मैदान छोड़कर चले गये हैं। मैं युद्ध कर रहा था तो भी मुझे छोड़कर मेरी परिक्रमा करते हुए चल दिये। तुम भी अपने आचार्यके समान तुरंत ही समरांगणमें मुझे छोड़कर चले नहीं जाओगे तो युद्धमें तत्पर रहते हुए मेरे हाथसे आज जीवित बचकर नहीं जा सकोगे'
sañjaya uvāca | yadi māṃ tvaṃ raṇe hitvā na yāsy ācāryavad drutam | mādhava! tava ācārya arjunaḥ kāyaravat yuddha-maidānaṃ tyaktvā gataḥ | ahaṃ yuddhaṃ kurvāṇo 'pi māṃ hitvā mama parikramāṃ kurvan calitaḥ | tvam api svācāryavat samara-aṅgaṇe mām hitvā drutaṃ na yāsyasi cet, yuddhe tatparaḥ san adya mama hastāt jīvitaḥ na mokṣyase ||
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າບໍ່ປະຖິ້ມຂ້າໃນກາງສົງຄາມ ແລະບໍ່ໜີໄປຢ່າງໄວດັ່ງອາຈານຂອງເຈົ້າ—ໂອ ມາດະວະ!—ໃນມື້ນີ້ ເຈົ້າຈະບໍ່ອາດລອດຊີວິດຈາກມືຂ້າໄດ້ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າຍັງມຸ່ງໝັ້ນຈະຮົບ. ອາຈານຂອງເຈົ້າ ອາຣຈຸນ ດັ່ງຄົນຂີ້ຂະຫຍານ ໄດ້ລະທິ້ງສະໜາມຮົບ; ແມ່ນແຕ່ໃນຂະນະທີ່ຂ້າກຳລັງຮົບ ລາວກໍປະຖິ້ມຂ້າ ເດີນອ້ອມຂ້າແລ້ວຈາກໄປ. ຖ້າເຈົ້າກໍບໍ່ຮີບຈາກຂ້າໃນສະໜາມນີ້ ດັ່ງອາຈານຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າຈະບໍ່ລອດ»».
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how, in the Mahābhārata’s war ethos, warriors use honor-language—praise, blame, and threats—to pressure opponents into standing their ground. It also shows the ethical tension between tactical withdrawal and the stigma of ‘cowardice,’ revealing how reputation and dharma are contested on the battlefield.
Sañjaya reports a battlefield taunt addressed to Mādhava (Kṛṣṇa). The speaker claims that Arjuna—called ‘your teacher’—withdrew from the fight by circling and leaving, and warns Kṛṣṇa that if he does not likewise flee immediately, he will not escape alive from the speaker’s attack.