Shloka 42
Droṇa’s Conditional Boon: The Plan to Capture Yudhiṣṭhira (द्रोणेन युधिष्ठिरग्रहणोपायः)
यह दशा्कुलभूषण श्रीकृष्ण और पाण्डुपुत्र अर्जुनको नहीं जानता है, वे दोनों पूर्वदेवता महात्मा नर और नारायण हैं ।। एकात्मानौ द्विधाभूतौ दृश्येते मानवैर्भुवि । मनसा5पि हि दुर्धर्षा सेनामेतां यशस्विनौ
yaḥ daśākula-bhūṣaṇaṃ śrīkṛṣṇaṃ pāṇḍuputram arjunaṃ ca na jānāti, tau pūrva-devatā mahātmānau nara-nārāyaṇau. ekātmānau dvidhā-bhūtau dṛśyete mānavair bhuvi; manasāpi hi durdharṣā senām etāṃ yaśasvinau.
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ ພຣະສຣີກຣິດສະນະ—ເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວົງຍະດຸ—ແລະ ອາຣຊຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ສະພາບແທ້ຂອງພວກເຂົາ. ທັງສອງນັ້ນແມ່ນເທວະບຸຮານ ມະຫາວິນຍານ ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ. ແມ່ນອັດຕາອັນດຽວ ແຕ່ປາກົດໃນສາຍຕາມະນຸດເປັນສອງ; ແລະແມ່ນແຕ່ດ້ວຍຈິດປາດຖະນາກໍຕາມ ຜູ້ມີຍົດສະຫງ່າທັງສອງນັ້ນ ກໍຫາຜູ້ຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ ຕໍ່ໜ້າກອງທັບທັງມວນນີ້.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse asserts the divine identity and unified essence of Kṛṣṇa and Arjuna as Nārāyaṇa and Nara. Ethically, it frames the battle’s outcome as aligned with dharma and providence: when righteousness is supported by divine purpose, mere numerical strength cannot prevail.
In Drona Parva, as the war intensifies, the narrator underscores that Kṛṣṇa and Arjuna are not ordinary allies but the primordial divine pair Nara-Nārāyaṇa. Their unity and irresistible power are highlighted to explain why the opposing army cannot truly overcome them.