Shloka 453
Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ
Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement
अस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठी योधयामास भारत | भारत! तत्पश्चात् अस्त्रवेत्ताओंमें श्रेष्ठ क्षत्रियसंहारक द्रोणाचार्यने दूसरा धनुष हाथमें लेकर विभिन्न अस्त्रोंद्वारा युद्ध आरम्भ किया
sañjaya uvāca | astrair astravidāṃ śreṣṭhī yodhayāmāsa bhārata |
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ໂອ ພາຣະຕະ! ຜູ້ເກັ່ງກ້າທີ່ສຸດໃນວິຊາອາວຸດ ໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ດ້ວຍອາວຸດຂວ້າງ. ໃນການຂ້າຟັນນັກຮົບທີ່ກຳລັງລຸກລາມ ດໂຣນາຈາຣະຍະ—ຜູ້ເປັນຈອມອາຈານແຫ່ງອາວຸດ—ໄດ້ຢືນຫຍິບຄັນທະນູອີກອັນ ແລະເລີ່ມການຮົບໃໝ່ ໂດຍໃຊ້ອາສະຕຣະຫຼາຍປະເພດຢ່າງບໍ່ຫຍຸ້ງຍາກ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອທຳມະພັງທະລາຍເຫຼືອແຕ່ການໄລ່ຫາຊະນະ ຄວາມຊຳນານໃນສົງຄາມອາດກາຍເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງການທຳລາຍອັນມະຫາສານ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension of martial expertise: mastery of astras is admirable as knowledge, yet in adharma-driven conflict it becomes a means of mass harm. It invites reflection on how skill must be governed by dharma, restraint, and right purpose.
Sañjaya reports that the foremost weapon-master (understood in context as Droṇa) resumes or intensifies the fighting by employing various astras, taking up another bow and launching a renewed, deadly phase of battle.