Previous Verse

Shloka 1176

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

वादित्रनिनदैघेरिर्नृत्यति सम समन्ततः । राजन! श्वेतको मारा गया देख आपका पुत्र दुःशासन बाजे-गाजेकी भयंकर ध्वनिके साथ चारों ओर नाचने लगा

vāditra-ninadaiḥ ghoraiḥ nṛtyati sama-samantataḥ | rājan! śvetako mārā gayā; dekh āp kā putra duḥśāsana bāje-gāje kī bhayaṅkara dhvani ke sātha cāroṃ or nācne lagā ||

ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ທ່າມກາງສຽງຄຳຮ້ອງຄືນຄືນອັນນ່າຢ້ານຂອງກອງກັບເຄື່ອງດົນຕີ, ມີການຟ້ອນລຳຢູ່ທົ່ວທິດ. “ສະເວຕະກະ ຖືກສັງຫານແລ້ວ!” ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ບຸດຂອງພຣະອົງ ທຸຫສາສະນະ ກໍເລີ່ມຟ້ອນລຳວົນໄປຮອບໆ ຖືກພາໄປໂດຍສຽງດົນຕີອັນນ່າຢ້ານນັ້ນ.

वादित्र-निनद-घोरैःwith terrible sounds of musical instruments
वादित्र-निनद-घोरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootवादित्र + निनद + घोर
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
नृत्यतिdances
नृत्यति:
Karta
TypeVerb
Rootनृत्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
समम्equally / uniformly
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
समन्ततःon all sides / all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततस्
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
श्वेतकःŚvetaka (proper name)
श्वेतकः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वेतक
FormMasculine, Nominative, Singular
माराःthe Maras (a group/name; unclear in this context)
माराः:
Karta
TypeNoun
Rootमार
FormMasculine, Nominative, Plural
गयाःthe Gayas (a group/name; unclear in this context)
गयाः:
Karta
TypeNoun
Rootगय
FormMasculine, Nominative, Plural
ददृशुःsaw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
आपकnot Sanskrit (Hindi: 'your')
आपक:
TypeNoun
Rootआपक
FormUnknown, Unknown, Unknown
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative/Accusative, Singular
दुःशासनःDuḥśāsana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
बाजे-गाजेकीnot Sanskrit (Hindi: 'of music and instruments')
बाजे-गाजेकी:
TypeNoun
Rootबाज + गाज
FormUnknown, Unknown, Unknown
भयंकरterrible
भयंकर:
TypeAdjective
Rootभयंकर
FormMasculine/Neuter, Unknown, Unknown
ध्वनिःsound
ध्वनिः:
TypeNoun
Rootध्वनि
FormMasculine, Nominative, Singular
सहwith
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
चारःnot matching intended sense; likely from Hindi 'चारों' (four/all four sides)
चारः:
TypeNoun
Rootचार
FormMasculine, Nominative, Plural
नाचनेnot Sanskrit (Hindi: 'to dance')
नाचने:
TypeVerb
Rootनाच
FormInfinitive-like (Hindi usage), Unknown, Unknown
लगाnot Sanskrit (Hindi: 'began/started')
लगा:
TypeVerb
Rootलग्
FormUnknown, Unknown, Unknown

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duḥśāsana
Ś
Śvetaka
V
vāditra (musical instruments)

Educational Q&A

The verse highlights a moral contrast: rejoicing and celebrating at another’s death—especially in the frenzy of war—signals a hardening of conscience and a drift toward adharma. It implicitly critiques the Kaurava temperament that treats violence as entertainment rather than as a grave consequence.

Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that, after news spread that Śvetaka had been killed, Duḥśāsana erupted into celebratory dancing amid the frightening blare of war-instruments, with commotion on all sides.