Shloka 65

Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals

Kaurava–Pāṇḍava Readiness

Devanagari script

ऋते प्रायगतं राजन्‌ न्यस्तशस्त्रमचेतनम्‌ । हन्यान्मां युधि योधानां सत्यमेतद्‌ ब्रवीमि ते,राजन! जब मैं हथियार डालकर अचेत-सा होकर आमरण अनशनके लिये बैठ जाऊँ, उस अवस्थाको छोड़कर और किसी समय कोई मुझे नहीं मार सकता। उसी अवस्थामें कोई श्रेष्ठ योद्धा युद्धमें मुझे मार सकता है; यह मैं तुमसे सच्ची बात कह रहा हूँ

Transliteration

ṛte prāyagataṃ rājan nyastaśastram acetanam | hanyān māṃ yudhi yodhānāṃ satyam etad bravīmi te ||

Translation

ໂອ ພະຣາຊາ! ນອກເສຍແຕ່ເວລາທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຖືສັດຕິປະຕິຍານອົດອາຫານຈົນຕາຍ ໂດຍວາງອາວຸດລົງ ແລະນັ່ງຢູ່ດັ່ງຄົນບໍ່ຮູ້ສຶກ—ນອກຈາກສະພາບນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜສາມາດສັງຫານຂ້າພະເຈົ້າໄດ້. ມີແຕ່ໃນສະພາບນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ນັກຮົບຜູ້ເລີດລ້ຳຈຶ່ງຈະສາມາດສັງຫານຂ້າພະເຈົ້າໃນສົງຄາມໄດ້. ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວແກ່ພະອົງ.

Word by Word

• {'ṛte': 'except, apart from', 'prāyagatam (prāyopagatam)': 'one who has undertaken prāya (fasting unto death), one resolved on death by religious fast', 'rājan': 'O king (vocative)', 'nyasta-śastram': 'having laid down weapons

• disarmed', 'acetanam': 'unconscious

• as if without awareness', 'hanyāt': 'might kill

• could slay (optative of √han)', 'mām': 'me', 'yudhi': 'in battle', 'yodhānām': 'of warriors', 'satyam': 'truth', 'etat': 'this', 'bravīmi': 'I say, I declare', 'te': 'to you'}

Speaker

युधिषछ्िर उवाच

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• rājan (the king addressed)
• śastra (weapons)
• prāya/prāyopaveśa (fasting unto death)