Shloka 14
ध्यानयोगः — Dhyāna-Yoga
Discipline of Meditation and Mental Restraint
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शूद्र--इन चार वर्णोंका समूह गुण और कर्मोंके विभागपूर्वक मेरे द्वारा रचा गया है।* इस प्रकार उस सृष्टि-रचनादि कर्मका कर्ता होनेपर भी मुझ अविनाशी परमेश्वरको तू वास्तवमें अकर्ता ही जानः ।। न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा । इति मां योडभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते,कर्मोके फलमें मेरी स्पृहा नहीं है, इसलिये मुझे कर्म लिप्त नहीं करते--इस प्रकार जो मुझे तत्त्वसे जान लेता है, वह भी कर्मोसे नहीं बँधता4
cāturvarṇyaṁ mayā sṛṣṭaṁ guṇa-karma-vibhāgaśaḥ | tasya kartāram api māṁ viddhy akartāram avyayam || na māṁ karmāṇi limpanti na me karma-phale spṛhā | iti māṁ yo 'bhijānāti karmabhir na sa badhyate ||
ລະບົບສັງຄົມສີ່ວັນນະ—ພຣາຫມັນ, ກະສັດຕະຣິຍະ, ໄວສະຍະ, ແລະ ຊູດຣະ—ເກີດຂຶ້ນໂດຍຂ້ອຍ ຕາມການແບ່ງສັນຂອງຄຸນະ ແລະ ວຽກງານ. ແມ່ນແທ້ວ່າຂ້ອຍເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງລະບົບນັ້ນ ແຕ່ຈົ່ງຮູ້ຂ້ອຍວ່າ ເປັນຜູ້ບໍ່ກະທຳ ແລະ ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ. ກຳບໍ່ອາດເປື້ອນຂ້ອຍໄດ້ ແລະ ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ປາຖະໜາຜົນຂອງກຳ. ຜູ້ໃດຮູ້ຂ້ອຍຕາມຄວາມຈິງນີ້ ຜູ້ນັ້ນກໍບໍ່ຖືກຜູກມັດໂດຍກຳ.
अजुन उवाच