Shloka 4
भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array
ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गोमायुवायसा: । लिप्समाना: शरीराणि मांसशोणितभोजना:,सम्पूर्ण दिशाओंमें दाह-सा हो रहा था और मांस तथा रक्तका आहार करनेवाले गीदड़ और कौए मनुष्यों तथा पशुओंकी लाशोंकी लालसा रखकर अमंगलसूचक शब्द कर रहे थे
vavāśire ca dīptāyāṃ diśi gomāyuvāyasāḥ | lipsamānāḥ śarīrāṇi māṃsaśoṇitabhojanāḥ ||
ສັນຊະຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: ໃນທິດໜຶ່ງຂອງຟ້າທີ່ລຸກໄໝ້ສະຫວ່າງໄສ ຝູງໝາປ່າແລະນົກກາ—ຜູ້ກິນເນື້ອແລະເລືອດ—ຮ້ອງສຽງອັບມົງຄົນ ດ້ວຍຄວາມຢາກໄດ້ຊາກສົບ. ພາບນັ້ນເປັນລາງບອກຄວາມມືດມົນຂອງທຳມະກ່ອນການຂ້າຟັນອັນໃຫຍ່: ທຳມະຊາດເອງກໍຄືກຳລັງທຳນາຍຄ່າແທນອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ ເມື່ອຄວາມຕາຍກາຍເປັນເຫຍື່ອ ແລະສະໜາມຮົບກາຍເປັນງານລ້ຽງຂອງສັດກິນຊາກ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical gravity of war: when violence is about to erupt, even the natural world appears to mirror the coming disorder. Scavengers longing for corpses functions as a moral warning—war reduces human bodies to prey and signals a collapse of auspicious order.
Sanjaya reports ominous portents: in a sky-direction that seems to blaze, jackals and crows cry out as they anticipate corpses. This is part of the larger catalogue of inauspicious signs foretelling massive bloodshed at Kurukshetra.