Shloka 226
भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array
स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन् पुरोगमा: । श्रुतायुध
sañjaya uvāca | syandanair varavarmāṇo bhīṣmasyāsan purogamāḥ | śrutāyudhaś citrasenaḥ purumitraḥ viviṁśatiḥ śalyaḥ bhūriśravā tathā mahārathī vikarṇaḥ—ete sapta mahādhanurdharā vīrā rathoparī ārūḍhāḥ sundara-kavaca-dhāriṇaḥ droṇaputram aśvatthāmānam ātmanaḥ purataḥ kṛtvā bhīṣmasya purastāt purastāc ceruḥ ||
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ຕໍ່ໜ້າພີສະມະ ມີກອງນຳຂອງນັກຮົບລົດຮົບ ສວມເກາະອັນງາມສະຫງ່າ. ສຣຸຕາຍຸດ, ຈິດຣະເສນ, ປຸຣຸມິດຣະ, ວິວິມຊະຕິ, ຊັລຍະ, ພູຣີສຣະວາສ ແລະ ມະຫາຣະຖີ ວິກັນ—ວີຣະບຸລຸດຜູ້ຍິງທະນູຍິ່ງໃຫຍ່ 7 ຄົນນີ້ ຂຶ້ນລົດຮົບຂອງຕົນ ສວມເກາະອັນປະນີດ ແລະເຄື່ອນໄປຂ້າງໜ້າພີສະມະ ໂດຍວາງອັສວັດຖາມາ ບຸດຂອງດໂຣນາ ໃຫ້ຢູ່ຂ້າງໜ້າພວກເຂົາ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຈັດລຳດັບອຳນາດ ແລະການປົກປ້ອງໃນສົງຄາມຢ່າງຈົ່ງໃຈ: ຜູ້ອາວຸໂສຖືກຍົກຍ້ອງ ແລະນັກຮົບແຂງກ້າຖືກວາງໄວ້ເພື່ອບັງກັນແລະສະແດງອຳນາດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethics of martial order: honoring senior command (Bhishma) while arranging capable protectors and forward fighters. It reflects kshatriya discipline—strategy, protection of leaders, and coordinated action rather than impulsive violence.
Sanjaya describes a Kaurava advance: seven renowned chariot-warriors in fine armor ride ahead of Bhishma as a vanguard, with Ashvatthama positioned prominently at the front, indicating a deliberate battle formation and the prominence of key fighters.