Shloka 48
भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
भीष्मस्य निधनाकाडुश्षी पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् । आससाद रणे वीरांस्तावकान् दश भारत,भरतनन्दन! उस रणक्षेत्रमें भीम जिनके साथ युद्ध कर रहे थे, आपके पक्षके उन दस महारथी वीरोंके सामने भीष्मके वधकी इच्छा रखनेवाले अर्जुन भी शिखण्डीको आगे किये आ पहुँचे
bhīṣmasya nidhanākāṅkṣī puraskṛtya śikhaṇḍinam | āsasāda raṇe vīrāṁs tāvakān daśa bhārata bharatanandana ||
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ອາຈຸນ ມຸ່ງໝາຍໃຫ້ພີສະມະພິນາດ ໄດ້ນຳ ສິຂັນດິນ ໄວ້ຂ້າງໜ້າ ແລ້ວບຸກເຂົ້າໃນສົງຄາມ; ແລະໄດ້ເຜີຍໜ້າກັບວິລະຊົນສິບຄົນຝ່າຍເຈົ້າ—ຜູ້ກ້າແກ່ງດຽວກັນທີ່ພີມະກຳລັງຮົບຢູ່ໃນສະໜາມນັ້ນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນກຸລະຍຸດທີ່ຖືກຫຼໍ່ຫຼອມໂດຍຂໍ້ຈຳກັດທາງທຳມະ: ອາຈຸນປາຖະໜາຈະໂຄ່ນພີສະມະ ໂດຍໃຊ້ສິຂັນດິນເປັນທາງຜ່ານ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງຄຳສາບານຂອງພີສະມະທີ່ບໍ່ຈະຮົບກັບຜູ້ທີ່ທ່ານເຫັນວ່າເປັນຍິງ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how dharma and personal vows shape battlefield conduct: Bhīṣma’s ethical restraint regarding Śikhaṇḍin becomes a decisive strategic factor, showing that moral commitments can alter the course of war as much as weapons do.
Arjuna advances to face ten Kaurava-side heroes while Bhīma is already engaged with them; Arjuna’s specific aim is Bhīṣma’s fall, and he places Śikhaṇḍin at the front to neutralize Bhīṣma’s resistance and enable the impending takedown.