Shloka 45
भीष्मस्य अप्रतिमपराक्रमः — शिखण्डिपुरस्कृतः प्रहारः
Bhīṣma’s unmatched momentum and the assault with Śikhaṇḍin in the lead
यथा हंसा महाराज तडागं प्राप्प भारत । महाराज! भरतनन्दन! जैसे हंस तालाबमें पहुँचकर उसके भीतर गोते लगाते हैं, उसी प्रकार वे बाण महामना दुःशासनके शरीरमें धँस गये ।।
sañjaya uvāca | yathā haṃsā mahārāja taḍāgaṃ prāpya bhārata | majjanti salile yadvad evaṃ te bāṇā mahāmanā duḥśāsanasya śarīre nyapatanta | pīḍitaś caiva putras te pāṇḍavena mahātmanā | arjunaṃ vihāya sahasā bhīṣmasya ratham āruroha | tasmin kāle duḥśāsanāya nimagnāya agādhe sāgare bhīṣmo dvīpa ivābhavat ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາກະສັດ, ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພະຣະຕະ—ດັ່ງຫົງໄປຮອດຫນອງນ້ຳແລ້ວດຳລົງລົງໃນນ້ຳ, ສັນດຽວກັນ ລູກສອນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຈົມເຂົ້າໄປລຶກໃນກາຍຂອງ ດຸຫສາສະນະ ຜູ້ມີໃຈສູງ. ຖືກອາຈຸນ ປານດະວະຜູ້ໃຈໃຫຍ່ ບີບຄັ້ນໃຫ້ທຸກທ້ອນ, ລູກຊາຍຂອງພະອົງ ດຸຫສາສະນະ ໄດ້ລະທິ້ງອາຈຸນໃນການຮົບ ແລະຂຶ້ນໄປຢູ່ເທິງລົດຮົບຂອງ ພີສະມະ ທັນທີ. ໃນຂະນະນັ້ນ ສຳລັບດຸຫສາສະນະ ຜູ້ເຫມືອນກຳລັງຈົມໃນທະເລອັນລຶກລ້ຳ, ພີສະມະໄດ້ກາຍເປັນເກາະພັກພິງ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how, in the chaos of war, even proud warriors seek shelter when overwhelmed; it also frames Bhishma as a stabilizing protector—an ethical reminder that power and senior responsibility can become a refuge for those in संकट (distress), though the larger war remains adharma-laden.
Arjuna’s arrows pierce Duhshasana so deeply that he breaks off the engagement and quickly climbs onto Bhishma’s chariot; Bhishma is compared to an ‘island’ saving him from the ‘ocean’ of danger.