अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha
Completion of the Aśvamedha
एष धर्मो महान् शक्र महागुणफलोदय: । “सहस्र नेत्रधारी इन्द्र! आप तीन वर्षके पुराने बीजों (जौ, गेहूँ आदि अनाजों)-से यज्ञ करें। यही महान् धर्म है और महान् गुणकारक फलकी प्राप्ति करानेवाला है”
vaiśampāyana uvāca | eṣa dharmo mahān śakra mahāguṇaphalodayaḥ | sahasranetradhārī indra! āpa tīna varṣake purāne bījoṃ (jau, gehūṃ ādi anājoṃ)-se yajña kareṃ | yahī mahān dharma hai aura mahān guṇakāraka phalakī prāpti karānevālā hai |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຊັກຣະ (ອິນທຣະ), ນີ້ແມ່ນທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ນຳໃຫ້ຄຸນຄວາມດີອັນໃຫຍ່ ແລະ ຜົນຂອງມັນ ເກີດຂຶ້ນ. ໂອ ອິນທຣະຜູ້ມີພັນຕາ, ຈົ່ງປະກອບຍັດດ້ວຍເມັດທັນຍາຫານອາຍຸສາມປີ (ເຊັ່ນ ບາເລ ແລະ ເຂົ້າສາລີ). ນີ້ແຫຼະແມ່ນທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ອັນສາມາດໃຫ້ຜົນທີ່ເກີດຈາກບຸນອັນໃຫຍ່».
वैशम्पायन उवाच
The verse teaches that a properly conducted sacrifice, even down to the prescribed purity and suitability of its materials (here, aged grain-seeds), is a form of great dharma that generates substantial virtue and corresponding spiritual results (phala).
Vaiśampāyana, as narrator, reports an instruction addressed to Indra (Śakra, the thousand‑eyed). The instruction identifies a specific sacrificial practice—using three‑year‑old grain-seeds—as an exemplary dharmic act that yields great merit.