Shloka 176
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गत: । “लाखों राजाओंके समूहोंको मारकर द्रोण और कर्णके साथ युद्ध करते-करते जब वह बहुत थक गया, उस समय दु:शासनके पुत्रके द्वारा मारा गया
khedito droṇakarṇābhyāṃ dauḥśāsanivaśaṃ gataḥ |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກສັງຫາກອງກະສັດຈຳນວນຫຼາຍຫາທີ່ນັບບໍ່ໄດ້ ແລະຮົບພົວພັນຢ່າງຍາວນານກັບ ດໂຣນະ ແລະ ກັນນະ ຈົນເຫນື່ອຍລ້າຫນັກ ເຂົາກໍຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງບຸດຂອງ ດຸຫະຊາສະນະ ແລະຖືກສັງຫານ. ຂໍ້ຄຳນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຄວາມກ້າຫານອັນຍິ່ງ ກໍອາດຖືກລົ້ມລົງໄດ້ໂດຍຄວາມເຫນື່ອຍລ້າ ແລະສະພາບການ—ເປັນຈຸດຫັນທາງທຳມະ ແລະໂສກນາດກຳ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ເລື່ອງກົນຍຸດທະສາດເທົ່ານັ້ນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the vulnerability of even the strongest warriors: sustained violence and relentless struggle lead to exhaustion, and in that weakened state one can be overcome. Ethically, it points to the tragic cost of war—victory and defeat often hinge not only on virtue or skill but on fatigue, circumstance, and the cumulative burden of killing.
Vaiśaṃpāyana narrates that a warrior, after fighting Droṇa and Karṇa and slaughtering many kings, becomes extremely fatigued and consequently falls under the power of Duḥśāsana’s son, who kills him (as indicated by the accompanying narrative sense).