Shloka 156
युद्धसंग्रहः
Kurukṣetra Campaign in Summary
देवगन्धर्वा ऊचु: साधक: सर्वरधर्माणामसुराणां विनाशक: । त्वं स्रष्टा सृज्यमाधारं कारणं धर्मवेदवित् ।।
devagandharvā ūcuḥ—sādhakaḥ sarvadharmāṇām asurāṇāṁ vināśakaḥ | tvaṁ sraṣṭā sṛjyam ādhāraṁ kāraṇaṁ dharmavedavit || tvayā yat kriyate deva na jānīmo ’tra māyayā | kevalaṁ tvābhijānīmaḥ śaraṇaṁ parameśvaram || brahmādīnāṁ ca govinda sānnidhyaṁ śaraṇaṁ namaḥ || vaiśampāyana uvāca—iti stute ’mānuṣaiś ca pūjite devakīsute | śakrasadṛśapratīkāśo babhūva sa hi śailarāṭ ||
ເທວະທັງຫຼາຍ ແລະ ຄັນທະວະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າ! ພຣະອົງເປັນຜູ້ສຳເລັດທຳທັງປວງ ແລະ ເປັນຜູ້ທຳລາຍອະສຸຣ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ສ້າງ; ພຣະອົງເປັນໂລກທີ່ຖືກສ້າງ ແລະ ເປັນຖານຮອງຮັບຂອງມັນ. ພຣະອົງເປັນເຫດປັດໃຈຂອງທຸກສິ່ງ ແລະ ເປັນຜູ້ຮູ້ທຳ ແລະ ເວດ. ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ສິ່ງທີ່ພຣະອົງກະທຳດ້ວຍມາຍາ ພວກເຮົາບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈໄດ້ໃນນີ້; ພວກເຮົາຮູ້ແຕ່ພຣະອົງ—ທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ, ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ. ໂອ ໂກວິນດະ! ພຣະອົງປະທານຄວາມໃກ້ຊິດ ແລະ ທີ່ພຶ່ງ ແມ່ນແຕ່ແກ່ພຣະພຣະຫມາ ແລະ ເທວະອື່ນໆ. ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ». ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນ ແລະ ບູຊາໂດຍສັດທີ່ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ—ເທວະ ແລະ ຄັນທະວະ—ພຣະກຣິດສະນະ ບຸດແຫ່ງເທວະກີ ເຮັດໃຫ້ພູເຂົາກະສັດ ຣາຍວະຕະກະ ສະຫວ່າງໄສດັ່ງວິມານສະຫວັນຂອງອິນດຣະ».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage teaches śaraṇāgati (taking refuge): even exalted celestial beings confess the limits of their understanding before the Lord’s māyā and affirm Kṛṣṇa as the creator, the created order, its support, and the ultimate knower of Dharma and the Vedas—hence the supreme refuge.
Devas and Gandharvas offer a hymn of praise to Kṛṣṇa (Devakī’s son). As they worship him, the narrator Vaiśampāyana describes the setting—Mount Raivataka—becoming radiant, appearing like Indra’s heavenly abode, highlighting the divine presence and its transformative splendor.