नारद-देवमत-संवादः
Nārada–Devamata Dialogue on Prāṇa, Apāna, and Udāna
सत्त्वात् समानो व्यानश्न इति यज्ञविदो विदु: । प्राणापानावाज्यभागौ तयोर्मध्ये हुताशनः
sattvāt samāno vyānaśna iti yajñavido viduḥ | prāṇāpānāv ājyabhāgau tayor madhye hutāśanaḥ |
ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ຮູ້ຄວາມໝາຍພາຍໃນຂອງຍັດຍະ ສອນວ່າ ຈາກສັດຕະວະ (sattva) ເກີດຂຶ້ນເປັນ ສະມານະ ແລະ ວະຍານະ. ປຣານະ ແລະ ອະປານະ ເປັນດັ່ງຄຳບູຊາສອງສ່ວນຂອງນ້ຳມັນໃສ (ghee), ແລະ ລະຫວ່າງທັງສອງນັ້ນມີໄຟຕັ້ງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ກາຍນີ້ເອງຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນແທ່ນບູຊາ: ລົມຫາຍໃຈເປັນຄຳຖວາຍ ແລະ ໄຟພາຍໃນເປັນຜູ້ຮັບ.
नारद उवाच
The verse presents an ‘inner yajña’ model: the vital airs (prāṇa and apāna) function like oblations, and the inner fire (hutāśana/Agni) receives them. This reframes ethical living and self-discipline as a continuous sacrifice, where bodily processes are governed with clarity (sattva) and restraint.
Nārada is instructing about the esoteric meaning of sacrifice, shifting attention from external ritual to an internalized, yogic understanding of yajña through the functions of the life-breaths and the inner fire.