Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Vāsudeva’s Upadeśa: The Inner Enemy and the Indra–Vṛtra Precedent (आत्मशत्रु-बोधः; इन्द्र-वृत्रोपाख्यानम्)

धराहरणदुर्गन्‍न्धो विषय: समपद्यत | शतक्रतुश्नुकोपाथ गन्धस्य विषये हते

dharāharaṇa-durgandho viṣayaḥ samapadyata | śatakratuś ca kupito ’bhūt gandhasya viṣaye hate, nareśvara |

ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ເມື່ອແຜ່ນດິນຖືກຍຶດຊິງ ກິ່ນເໝັນກໍແຜ່ກະຈາຍໄປທົ່ວ. ໃນການເກົ່າກ່ອນ ວຣິຕຣາສຸຣະໄດ້ນຳແຜ່ນດິນທັງມວນເຂົ້າສູ່ອຳນາດຂອງຕົນ; ແລະເມື່ອອິນທຣະເຫັນວ່າ ວຣິຕຣະໄດ້ຍຶດແຜ່ນດິນ ແຖມຍັງຂົນເອົາໄປເຖິງ “ແດນແຫ່ງກິ່ນຫອມ” ດ້ວຍ ພະອົງເຈົ້າແຫ່ງຍັນຍະຮ້ອຍຄັ້ງ (ອິນທຣະ) ກໍຖືກໂທສະອັນໃຫຍ່ຫຼວງຄອບງຳ, ໂອ ພະຣາຊາ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການລະເມີດລະບຽບອັນຊອບທຳ—ການຊິງເອົາສິ່ງທີ່ຄ້ຳຈຸນຄວາມກົງກຽວຂອງໂລກ—ຍ່ອມເອີ້ນຄຳຕຳນິຈາກເທວະ ແລະກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍທີ່ທຸກຄົນຮັບຮູ້»។

धराहरणदुर्गन्धःthe foul smell (arising) from the abduction of the earth
धराहरणदुर्गन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootधराहरणदुर्गन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
विषयेin/with regard to the object/domain
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Locative, Singular
समपद्यतcame about / occurred / resulted
समपद्यत:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
शतक्रतुःŚatakratu (Indra)
शतक्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
श्नुकोपात्from (his) intense anger
श्नुकोपात्:
Apadana
TypeNoun
Rootश्नुकोप
FormMasculine, Ablative, Singular
गन्धस्यof smell / fragrance
गन्धस्य:
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
विषयेin the matter of / regarding
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Locative, Singular
हतेwhen (it was) destroyed/struck down
हते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहन्
FormPast passive participle (kta), Masculine/Neuter, Locative, Singular
नरेश्वरO lord of men (king)!
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
वृत्रासुर (Vṛtrāsura)
इन्द्र / शतक्रतु (Indra / Śatakratu)
पृथ्वी / धरा (Earth)

Educational Q&A

When rightful domains that sustain the world’s balance are unlawfully seized, the result is pervasive disorder (symbolized by stench) and justified moral outrage; power must be exercised within dharma, not through usurpation.

Vāyu recounts an ancient episode: Vṛtrāsura overpowered the Earth and even appropriated the ‘sphere of fragrance.’ This caused foulness to spread everywhere, and Indra (Śatakratu) became intensely angry at the violation.