Shloka 25
कुन्ती–व्याससंवादः
Kuntī–Vyāsa Dialogue on Durvāsā’s Boon and Karṇa’s Birth
राजन! तदनन्तर देवर्षि नारदजी धर्मात्मा राजा युधिष्ठिरको आश्वासन देकर अभीष्ट स्थानको चले गये ।।
vaiśampāyana uvāca |
rājan! tadanantaraṃ devarṣi-nāradaḥ dharmātmā rājā yudhiṣṭhiram āśvāsya abhīṣṭa-sthānaṃ jagāma ||
evaṃ varṣāṇy atītāni dhṛtarāṣṭrasya dhīmataḥ |
vanavāse tathā trīṇi nagare daśa pañca ca ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ຫຼັງຈາກນັ້ນ ດະເວະຣິສີ ນາຣະດະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ ໄດ້ປອບໃຈພະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ແລ້ວເດີນທາງໄປຍັງສະຖານທີ່ທີ່ຕົນປາດຖະໜາ. ດັ່ງນັ້ນ ສຳລັບທ່ານ ທຣິຕະຣາສຕຣະ ຜູ້ມີປັນຍາ ປີທັງຫຼາຍໄດ້ຜ່ານໄປ: ຢູ່ໃນເມືອງສິບຫ້າປີ ແລະຢູ່ປ່າສາມປີ. ເພາະສູນເສຍລູກຊາຍໃນສະໜາມຮົບ ທ່ານຈຶ່ງໃຫ້ທານຢ່າງສະເໝີ ເພື່ອອຸທິດແກ່ຍາດພີ່ນ້ອງ—ພີ່ນ້ອງຮ່ວມສາຍ, ຍາດສະໜິດ, ມິດສະຫາຍ, ຜູ້ຕິດຕາມ ແລະຜູ້ພຶ່ງພາ—ເພື່ອຮັບມືກັບຄວາມໂສກດ້ວຍໜ້າທີ່ ແລະທານທຳ».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames post-war life as a moral response to loss: grief is met through dharma—consolation, disciplined passage of time, and sustained charity (dāna). It also highlights the transition from royal life to forest-retirement as a recognized ethical stage.
Nārada reassures Yudhiṣṭhira and then departs. The narration then summarizes Dhṛtarāṣṭra’s post-war years: fifteen years spent in the city and three years in forest-dwelling, during which he regularly gave gifts on behalf of his bereaved family and dependents.