Shloka 53
धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति व्यवहार-रक्षा-नियमनोपदेशः | Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Administration, Punishment, and Daily Governance
“कुरुकुलश्रेष्ठू इस समय वे तुमसे कुछ धन लेना चाहते हैं। उनकी इच्छा है कि महात्मा भीष्म, द्रोणाचार्य, सोमदत्त, बुद्धिमान् बाह्नीक और युद्धमें मारे गये अपने समस्त पुत्रों तथा अन्य सुहृदोंका श्राद्ध करें ।।
Vaiśampāyana uvāca: kurukulaśreṣṭha, etasmin samaye te tvattaḥ kiñcid dhanaṃ grahītuṃ icchanti. teṣām icchā—mahātmā bhīṣma-dronācārya-somadatta-buddhimān bāhnīka-yuddhe nihata-sarva-putrāṇāṃ tathā anyeṣāṃ suhṛdāṃ ca śrāddhaṃ kuryuḥ. yadi cāpy anujānīṣe saindhavāpasadasya ca—yadi tava sammatir bhavet, te narādhamasya sindhurājasya jayadrathasya api śrāddhaṃ kartum icchanti.
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງກຸຣຸ, ໃນເວລານີ້ ພວກເຂົາປາດຖະໜາຈະຮັບຊັບສິນບາງສ່ວນຈາກເຈົ້າ. ຄວາມປາດຖະໜາຂອງພວກເຂົາແມ່ນຈະປະກອບພິທີ śrāddha ເພື່ອມະຫາຕະມະ ບີສະມະ, ດໂຣນາຈາຣະຍະ, ໂສມະດັດຕະ, ບາຫລີກະຜູ້ສະຫລາດ, ແລະເພື່ອລູກຊາຍທັງໝົດ ພ້ອມທັງມິດສະຫາຍອື່ນໆ ທີ່ຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ. ແລະຖ້າເຈົ້າອະນຸຍາດ, ພວກເຂົາຍັງປາດຖະໜາຈະປະກອບ śrāddha ໃຫ້ແກ່ສາຍນທະວະຜູ້ລົ້ມຕາຍ—ຈະຍະດຣະຖະ ກະສັດແຫ່ງສິນທຸ—ແມ່ນແມ່ນວ່າເຂົາເປັນຄົນຕໍ່າຊ້າກໍຕາມ».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after devastating conflict, dharma emphasizes honoring the dead through prescribed rites and extending moral consideration beyond personal enmity; the request to include Jayadratha tests the listener’s capacity for restraint, forgiveness, and adherence to ritual duty.
A request is made for funds to conduct śrāddha ceremonies for major warriors and relatives killed in the war—Bhīṣma, Droṇa, Somadatta, Bāhlīka, and others—and, with the addressee’s permission, also for Jayadratha of Sindhu, despite his being condemned as base.