Shloka 16
अलोभोपाख्यानम् — शुनःसख-यातुधानी-संवादः
The Allegory of Non-Greed: Śunaḥsakha and the Yātudhānī
पिण्ड-दानके आरम्भमें पहले अग्नि और सोमके लिये जो दो भाग दिये जाते हैं
piṇḍa-dānake ārambhe pūrvam agnaye somāya ca ye dvau bhāgau dīyete, tayoḥ mantrau kramaśaḥ— “agnaye kavyavāhanāya svāhā”, “somāya pitṛmate svāhā” | yā strī rajasvalā syāt athavā yasyāḥ ubhau karṇau badhirau, sā śrāddhe na sthāpayitavyā | anyavaṃśyāṃ striyam api śrāddhakarmāṇi na gṛhṇīyāt || jalaṃ prataramāṇaḥ kīrtayet pitāmahān | nadīm āsādya kurvīta pitṝṇāṃ piṇḍatarpaṇam ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນຕອນເລີ່ມພິທີຖວາຍກ້ອນເຂົ້າບູຊາແກ່ບັນພະບຸລຸດ (piṇḍa-dāna) ຕ້ອງແບ່ງສອງສ່ວນກ່ອນໃຫ້ແກ່ ອັກນິ ແລະ ໂສມະ ພ້ອມມົນຕຣາຕາມລໍາດັບວ່າ: «ອັກນະເຍ ກະວະຍະວາຫະນາຍ ສະວາຫາ» ແລະ «ໂສມາຍ ປິຕຣຶມະເຕ ສະວາຫາ». ຍິງທີ່ກໍາລັງມີປະຈໍາເດືອນ ຫຼື ຍິງທີ່ຫູໜວກທັງສອງຂ້າງ ບໍ່ຄວນໃຫ້ຢູ່ໃນພິທີ śrāddha; ແລະບໍ່ຄວນນໍາຍິງຈາກວົງສາອື່ນມາຮ່ວມກິດຈະກໍາ śrāddha ເຊັ່ນກັນ. ໃນຂະນະຂ້າມນໍ້າ ຄວນຂັບຂານນາມຂອງປູ່ຍ່າ; ແລະເມື່ອໄປຮອດຝັ່ງແມ່ນໍ້າ ຄວນຖວາຍ piṇḍa ແລະ ທໍາຕັຣປະນະ (tarpana) ເພື່ອບັນພະບຸລຸດ (Pitṛs).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage lays out procedural dharma for śrāddha: offerings are first dedicated to Agni and Soma with specific mantras, and the rite is to be conducted with prescribed eligibility and purity norms; ancestor offerings (piṇḍa and tarpana) are especially appropriate at a riverbank, with remembrance of forefathers.
Bhishma is instructing on ancestral rites—how to begin piṇḍa-dāna with Agni and Soma oblations, who should not be included in the śrāddha setting, and how one should remember the forefathers while crossing water and then perform piṇḍa and tarpana upon reaching a river.