Shloka 47
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
यथाग्नौ शान्ते घृतमाजुहोति तन्नैव देवान् न पितृनुपैति । तथा दत्तं नर्तने गायने च यां चानृते दक्षिणामावृणोति
yathāgnau śānte ghṛtam ājuhoti tan naiva devān na pitṝn upaiti | tathā dattaṁ nartane gāyane ca yāṁ cānṛte dakṣiṇām āvṛṇoti ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເຫມືອນກັບການເທນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ເປັນເຄື່ອງບູຊາລົງໃນໄຟທີ່ດັບແລ້ວ ນັ້ນບໍ່ໄປຮອດທັງເທວະ ແລະບັນພະບຸລຸດ; ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ທານທີ່ໃຫ້ເພື່ອການຟ້ອນລຳແລະຮ້ອງເພງ ແລະຄ່າດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ທີ່ຜູ້ໂກຫຼກຮັບໄປ ຍ່ອມກາຍເປັນທານໄຮ້ຜົນ. ການໃຫ້ແບບນັ້ນບໍ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ໃຫ້ອິ່ມໃຈ ແລະບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແທ້ແກ່ຜູ້ຮັບ; ກັບກາຍເປັນໂທດຕໍ່ທັງສອງຝ່າຍ. ແທ້ຈິງ ດັກຊິນາອັນນ່າຕຳນິ ແລະນຳພາຄວາມພິນາດນັ້ນ ຍັງອາດເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດຂອງຜູ້ໃຫ້ຕົກລົງຈາກເສັ້ນທາງເທວະຍານ (devayāna) ອີກດ້ວຍ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A gift must be given in a proper context and to a worthy recipient; otherwise it becomes spiritually ineffective—like an offering poured into an extinguished fire—and can even generate harm for both giver and receiver, affecting ancestral welfare as well.
In Bhīṣma’s instruction on dharma (especially dāna and dakṣiṇā), he uses a ritual analogy: an oblation in a dead fire reaches neither gods nor ancestors; similarly, gifts directed to improper purposes or accepted by untruthful/unfit recipients are condemned as barren and destructive.