Adhyaya 9
Adhyāya 9: Pratiśruta-Dāna (The Duty to Fulfill Promised Gifts)
Upa-parva: Dāna-Dharma Anuśāsana (Promise-keeping and the ethics of giving to Brāhmaṇas)
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma about the destiny of those who, having promised gifts to Brāhmaṇas, fail to give out of delusion (1–2). Bhīṣma replies that the pledge-breaker’s hopes are destroyed, employing a sharp analogy to sterility (3), and asserts that merit accrued between one’s birth and death is impaired by such misconduct, including offerings made (4–5). He then introduces an illustrative tradition: an ancient dialogue between a jackal and a monkey (6–9). The monkey, seeing the jackal consuming corpses in a cremation ground, questions what severe prior act led to this degraded condition (9–10). The jackal explains that he once promised a Brāhmaṇa but did not deliver, and thus fell into a sinful birth, now feeding in a repugnant manner due to hunger (11–12). Bhīṣma reinforces that Brāhmaṇas repeatedly instruct him: what is promised must be given; one should not create ‘hope’ in Brāhmaṇas and then negate it (13–15). He describes the Brāhmaṇa’s ‘tejas’ as ignited by expectation: if angered, it can burn like fire; if pleased, it becomes protective and healing for the realm (16–18). The benefits of Brāhmaṇa satisfaction are enumerated—prosperity for family, livestock, allies, city, and countryside (19–20). The chapter closes with a directive: give what has been promised to attain an auspicious state; giving to Brāhmaṇas secures superior heavenly outcomes, sustains devas and ancestors, and recognizes the Brāhmaṇa as a living tīrtha who should not depart unhonored (21–24).
Chapter Arc: युधिष्ठिर पितामह भीष्म से धर्म का सूक्ष्म तत्त्व पूछते हैं—जो मनुष्य ब्राह्मण को दान देने की प्रतिज्ञा करके भी नहीं देता, उसका फल क्या होता है? → भीष्म प्रतिज्ञा-भंग को केवल असत्य नहीं, धर्म-क्षय बताते हैं और उदाहरण-रूप में वानर और शृगाल का संवाद/उपाख्यान रखते हैं, जहाँ ब्राह्मण को वचन देकर वस्तु न पहुँचाने का अपराध उजागर होता है। साथ ही ब्राह्मण-धन की अहरणीयता और ब्राह्मणों के प्रति निरन्तर क्षमा-भाव रखने की कठोर मर्यादा स्थापित होती है। → भीष्म का निर्णायक विधान: जो थोड़ा या बहुत दान ‘प्रतिश्रुत्य’ न दे, उसकी आशाएँ नष्ट होती हैं; ब्राह्मण-धन का हरण अक्षम्य है; और संतुष्ट ब्राह्मण का वाणी-आशीर्वाद राज्य को ‘अगद’ (रोग-रहित) सा बल देता है—यहीं दान-धर्म का तेज अपने चरम पर प्रकट होता है। → दान के फल का विस्तार: दाता के पुत्र-पौत्र, बन्धु, पशु, मन्त्री, नगर-जनपद शान्ति और पोषण पाते हैं; ब्राह्मण को दान से उत्तम स्वर्ग सुनिश्चित होता है; देवता और पितर भी तृप्त होते हैं। ब्राह्मण को ‘महान् तीर्थ’ कहकर उनकी पूजा-अवमानना से बचने का उपदेश देकर अध्याय स्थिर निष्कर्ष पर आता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६ श्लोक मिलाकर कुल ३०३ श्लोक हैं) भीस्न्म+ज (2) आसजमसना नवमो<्ध्याय: ब्राह्मणको देनेकी प्रतिज्ञा करके न देने तथा उसके धनका अपहरण करनेसे दोषकी प्राप्तिके विषयमें सियार और वानरके संवादका उल्लेख एवं ब्राह्मणोंको दान देनेकी महिमा युधिछिर उवाच ब्राह्मणानां तु ये लोका: प्रतिश्रुत्य पितामह । न प्रयच्छन्ति मोहात् ते के भवन्ति महाद्युते
ຢຸທິສຖິຣກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອາຈານຜູ້ເປັນປູ່, ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ສັນຍາຈະໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຫຼົງມົວກັບບໍ່ໃຫ້—ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຈະເປັນຢ່າງໃດ? ໂອ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງຍິ່ງ, ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າຕາມຄວາມຈິງເຖິງຜົນຕາມມາຂອງຜູ້ທີ່ຕັ້ງໃຈຈະໃຫ້ ແຕ່ບໍ່ສຳເລັດຕາມຄຳສັນຍາ»
Verse 2
एतनमे तत्त्वतो ब्रूहि धर्म धर्मभूतां वर । प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नरा:
ຢຸທິສຖິຣກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ຖືທຳ, ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າຕາມຄວາມຈິງໃນຖານະເປັນທຳ. ຄົນໃຈຊົ່ວທີ່ສັນຍາແລ້ວບໍ່ໃຫ້ຕາມທີ່ປະຕິຍານໄວ້—ພວກເຂົາຈະເປັນຢ່າງໃດ?»
Verse 3
भीष्म उवाच यो न दद्यात् प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु आशास्तस्य हता: सर्वा: क्लीबस्येव प्रजाफलम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຢຸທິສຖິຣ, ຜູ້ໃດສັນຍາຈະໃຫ້—ຈະນ້ອຍຫຼືຫຼາຍກໍຕາມ—ແຕ່ບໍ່ໃຫ້, ຄວາມຫວັງທັງປວງຂອງຜູ້ນັ້ນຈະຖືກທຳລາຍ ເຫມືອນຄວາມຫວັງຈະໄດ້ຜົນເປັນລູກຫຼານຂອງຄົນບໍ່ສາມາດມີບຸດ»
Verse 4
यां रात्रि जायते जीवो यां रात्रि च विनश्यति । एतस्मिन्नन्तरे यद् यत् सुकृतं तस्य भारत
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພະຣາຊະຕະກູນພາຣະຕະ, ຄືນທີ່ສັດມີຊີວິດເກີດ ແລະຄືນທີ່ມັນຕາຍ—ໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄືນທັງສອງນັ້ນ ບຸນກຸສົນໃດໆທີ່ມັນເຮັດໄວ້ໃນຊີວິດ ຈະຖືກລົບລ້າງ. ທຸກສິ່ງທີ່ມັນສະສົມໄວ້ດ້ວຍຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ), ທານ ແລະຕະປະ (ການບຳເນັດ) ຖືກທຳລາຍໂດຍບາບແຫ່ງການຜິດຄຳສັນຍາອັນສັກສິດ»
Verse 5
यच्च तस्य हुतं किंचिद् दत्तं वा भरतर्षभ । तपस्तप्तमथो वापि सर्व तस्योपहन्यते
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ພາຣະຕະ! ສິ່ງໃດທີ່ເຂົາໄດ້ບູຊາໃນຍັດ, ສິ່ງໃດທີ່ເຂົາໄດ້ໃຫ້ເປັນທານ, ແລະຕະປະທີ່ເຂົາໄດ້ປະພຶດ—ທັງໝົດນັ້ນຖືກທຳລາຍ. ບາບແຫ່ງການຜິດສັດຈະວາຈາອັນສັກສິດ ທຳລາຍບຸນທີ່ສະສົມລະຫວ່າງການເກີດແລະການຕາຍ ເຮັດໃຫ້ການບູຊາ ການໃຫ້ ແລະການຝຶກຕົນຕະຫຼອດຊີວິດ ກາຍເປັນໄຮ້ຜົນ.
Verse 6
अथैतद् वचन प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जना: । निशम्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया,भरतश्रेष्ठ! धर्मशास्त्रके ज्ञाता मनुष्य अपनी परम योगयुक्त बुद्धिसे विचार करके यह उपर्युक्त बात कहते हैं
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ພາຣະຕະ! ເມື່ອໄດ້ຟັງເລື່ອງນີ້ແລ້ວ ບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ທັນໃນຄຳພີທຳມະສາດ ຈຶ່ງປະກາດຖ້ອຍຄຳນີ້ ຫຼັງຈາກໄດ້ພິຈາລະນາດ້ວຍປັນຍາອັນຝຶກຝົນ ແລະຜູກໄວ້ຢ່າງດີຍິ່ງ.
Verse 7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जना: । अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຜູ້ຮູ້ທັນໃນຄຳພີທຳມະສາດ ຍົກຕົວຢ່າງນີ້ຂຶ້ນກ່າວ: ຜູ້ຊາຍຜູ້ກໍ່ບາບແຫ່ງການຜິດສັດຈະວາຈາອັນສັກສິດ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຜິດນັ້ນ ໂດຍການໃຫ້ທານມ້າພັນຕົວທີ່ມີຫູດຳ. ຄຳສອນນີ້ຊີ້ວ່າ ການລະເມີດຈັນຍາບັນກໍ່ໃຫ້ເກີດໜີ້ທາງທຳມະ ແລະການໃຫ້ທານກັບການຊົດໃຊ້ຕາມທີ່ກຳນົດ ຖືກເຊື່ອວ່າຊ່ວຍຊຳລະ ແລະຟື້ນຟູສະຖານະໃນທຳມະ.
Verse 8
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें श्रेष्ठ ब्राह्मणोंकी प्रशंशाविषयक आठवाँ अध्याय पूरा हुआ
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: “ໃນເລື່ອງນີ້ເອງ ຜູ້ຮູ້ທັນທັງຫຼາຍຍົກເອົານິທານເກົ່າແກ່ເປັນອຸປະມາ—ບົດສົນທະນາລະຫວ່າງຫມາປ່າແລະລີງ, ໂອ ພາຣະຕະ. ເພື່ອເປັນຕົວຢ່າງກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້ ຜູ້ມີປັນຍາມັກເລົ່າປະຫວັດເກົ່ານີ້ໃນຮູບແບບການສົນທະນາຂອງພວກມັນ.”
Verse 9
तौ सखायोौ पुरा ह्ास्तां मानुषत्वे परंतप । अन्यां योनिं समापन्नौ शार्गालीं वानरीं तथा
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ! ສອງຜູ້ນັ້ນຜູ້ເຄີຍເປັນໝູ່ມິດກັນໃນຊາດມະນຸດ ຕໍ່ມາໄດ້ເຂົ້າສູ່ການເກີດໃໝ່ອີກຄັ້ງ ໄດ້ຮັບຍົນີເປັນຫມາປ່າ (jackal) ແລະລີງ.
Verse 10
ततः परासून् खादन्तं शृगालं वानरोउब्रवीत् । श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्
Bhīṣma said: Then a monkey spoke to a jackal that was eating corpses. Seeing him in the midst of the cremation-ground and recalling his own former birth, the monkey asked: “Brother, what dreadful sin did you commit in a previous life, that you now eat foul, stinking dead bodies in a cemetery?” The passage frames the jackal’s condition as a karmic consequence and introduces an ethical inquiry into the causes of degradation through past wrongdoing.
Verse 11
कि त्वया पापकं पूर्व कृतं कर्म सुदारुणम् । यस्त्वं श्मशाने मृतकान् पूतिकानत्सि कुत्सितान्
Bhishma said: “What grievous sin did you commit in the past—what terribly cruel deed—because of which you now, in the cremation-ground, eat corpses that are foul and decaying, an act held in utter contempt?”
Verse 12
एवमुक्त: प्रत्युवाच शृगालो वानरं तदा । ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम्
Thus addressed, the jackal replied to the monkey: “Having promised something to a Brahmin, I did not deliver it to him. Because of that breach of my pledged word, I have fallen into this sinful state of birth; and driven by that very sin, when hunger strikes, I am forced into such loathsome food.”
Verse 13
तत्कृते पापकीं योनिमापन्नो5स्मि प्लवड्भम । तस्मादेवंविध॑ भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षित:
“Because of that (sin), O monkey, I have fallen into a sinful womb (a degraded birth). Therefore, when hunger presses me, I eat food of this vile kind.” The reply frames present suffering as the moral consequence of a broken promise—especially a pledge made to a brāhmaṇa—showing how adharma ripens into degrading circumstances and compulsions.
Verse 14
भीष्म उवाच शृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम । कि त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानर:,भीष्मजी कहते हैं--नरश्रेष्ठत इसके बाद सियारने वानरसे पुनः पूछा--“तुमने कौन- सा पाप किया था? जिससे वानर हो गये?”
Bhishma said: O best of men, the jackal again addressed the monkey: “What sinful deed did you commit, by which you have become a monkey?” The question frames the transformation as a moral consequence, inviting reflection on how unethical actions can lead to degradation of one’s condition.
Verse 15
वानर उवाच सदा चाहं फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवड्भम: । तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्तव्यं विदुषा सदा । सम॑ विवादो मोक्तव्यो दातव्यं स प्रतिश्रुतम्
ລີງໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຂ້າເຄີຍດຳລົງຊີວິດໂດຍກິນໝາກໄມ້ທີ່ຂ້າລັກມາຈາກພຣາຫມັນເປັນນິດ. ເພາະບາບນັ້ນ ຂ້າຈຶ່ງກາຍເປັນລີງດັ່ງນີ້. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ຄວນລັກຊັບຂອງພຣາຫມັນເດັດຂາດ. ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປຖຽງທະລະກັບພຣາຫມັນ; ແລະສິ່ງໃດທີ່ໄດ້ສັນຍາໄວ້ຈະໃຫ້ພວກເຂົາ ກໍຕ້ອງໃຫ້ແນ່ນອນ».
Verse 16
भीष्म उवाच इत्येतद् ब्रुवतो राजन् ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् । कथां कथयत: पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ຂ້າໄດ້ຍິນເລື່ອງນີ້ຈາກປາກຂອງພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທຳ ໃນຂະນະທີ່ທ່ານກຳລັງເລົ່ານິທານບູຮານອັນສັກສິດ».
Verse 17
श्रुतश्चापि मया भूय: कृष्णस्यापि विशाम्पते | कथां कथयत: पूर्व ब्राह्मणं प्रति पाण्डव
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ, ໂອ ປານດະວະ, ໂອ ບຸດແຫ່ງປານດຸ! ເລື່ອງນີ້ຂ້າຍັງເຄີຍໄດ້ຍິນອີກຄັ້ງຈາກພຣະກຣິດສະນະເອງ, ເມື່ອກ່ອນທີ່ພຣະອົງກຳລັງເລົ່າເລື່ອງຄ້າຍຄືກັນໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ໜຶ່ງຟັງ. ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ຂ້າເລົ່າບໍ່ແມ່ນພຽງຄຳບອກຕໍ່ໆກັນ ແຕ່ເປັນຄຳສອນທີ່ຖືກຢືນຢັນໂດຍວາຈາອັນມີອຳນາດ».
Verse 18
न हर्तव्यं विप्रधन क्षन्तव्यं तेषु नित्यश: । बालाश्व नावमन्तव्या दरिद्रा: कृपणा अपि
ພີສະມະສອນວ່າ: ບໍ່ຄວນລັກຊັບຂອງພຣາຫມັນເດັດຂາດ. ແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນຈະມີຄວາມຜິດ ກໍຄວນຮັກສາໃຈອະໄພຕໍ່ພວກເຂົາເປັນນິດ. ແມ່ນແຕ່ເຂົາເປັນເດັກນ້ອຍ, ຍາກຈົນ, ຫຼືນ່າສົງສານ ກໍບໍ່ຄວນດູໝິ່ນ—ການເຄົາລົບແລະການສຳລວມໃຈແມ່ນທຳມະ.
Verse 19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणा: संदिशन्ति वै । प्रतिश्रुत्य भवेद् देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे
ແລະພຣາຫມັນທັງຫຼາຍກໍໄດ້ຕັກເຕືອນຂ້າເປັນນິດວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ຮັບປາກສັນຍາແລ້ວ ສິ່ງນັ້ນຕ້ອງໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນໃຫ້ແນ່ນອນ. ຢ່າໃຫ້ຄວາມຫວັງຂອງດວິຊະຜູ້ປະເສີດຕ້ອງພັງທະລາຍ».
Verse 20
ब्राह्मणो हवाशया पूर्व कृतया पृथिवीपते । सुसमिद्धो यथा दीप्त: पावकस्तद्विध: स्मृत:
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ! ພຣາຫມັນຜູ້ດໍາລົງຊີວິດໂດຍອາໄສໄຟສັກສິດ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນວິໄນເກົ່າແກ່ຕາມບັນຍັດ ຖືກນັບວ່າເປັນດັ່ງໄຟທີ່ຈຸດໄວ້ດີ ລຸກໂຊດສະຫວ່າງ—ສະຫວ່າງໄສ ມີພະລັງ ແລະຊໍາລະມົນທິນ.»
Verse 21
पृथ्वीनाथ! ब्राह्मणको पहले आशा दे देनेपर वह समिधासे प्रज्वलित हुई अग्निके समान उद्दीप्त हो उठता है ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ! ເມື່ອໃຫ້ຄວາມຫວັງແກ່ພຣາຫມັນແຕ່ແຮກ ລາວຈະລຸກໂຊດຢ່າງແຮງ ດັ່ງໄຟທີ່ໄດ້ຮັບຟືນສະມິທາ. ແລະ ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອຄວາມຫວັງທີ່ເກີດກ່ອນນັ້ນຖືກທໍາລາຍ ພຣາຫມັນຜູ້ລຸກໄຫມ້ດ້ວຍໂທສະ ອາດເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ລາວຈ້ອງມອງ—ດັ່ງໄຟທີ່ກິນບໍ່ຢຸດເຜົາກອງຫຍ້າແຫ້ງ ຫຼືກອງຟືນແຫ້ງ.»
Verse 22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति । भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ພຣາຫມັນຜູ້ນັ້ນເອງ ເມື່ອຄວາມຫວັງສໍາເລັດ ແລະພໍໃຈ ແລ້ວກ່າວຄໍາຊົມເຊີຍ ແລະອວຍພອນແກ່ພຣະຣາຊາ ລາວຈະເປັນດັ່ງແພດສໍາລັບອານາຈັກນັ້ນ—ເປັນຜູ້ຢາຮັກສາ ແລະຄຸ້ມຄອງຄວາມຜາສຸກ.»
Verse 23
पुत्रान् पौत्रान् पशुंश्वैव बान्धवान् सचिवांस्तथा । पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງກຸສົນຈາກການກະທໍາທີ່ຊອບທໍາທີ່ເລືອກເຮັດ (iṣṭa) ຄົນໜຶ່ງຈະເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງສັນຕິ ແລະຄວາມຜາສຸກ ຄ້ຳຈຸນແລະເກື້ອກູນລູກຫຼານ, ຍາດພີ່ນ້ອງ, ສັດລ້ຽງ, ຂຸນນາງມົນຕີ, ເມືອງ ແລະຊົນນະບົດອັນກວ້າງໃຫຍ່.»
Verse 24
एतद्धि परम॑ तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते । सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले,इस पृथ्वीपर ब्राह्मणका उत्कृष्ट तेज सहस्र किरणोंवाले सूर्यदेवके समान दृष्टिगोचर होता है
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໃນໂລກນີ້ ລັດສະໝີອັນສູງສຸດຂອງພຣາຫມັນ ປາກົດໃຫ້ເຫັນຢ່າງແຈ້ງ—ດັ່ງດວງອາທິດເທິງແຜ່ນດິນ ທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍພັນລໍາແສງ.»
Verse 25
तस्माद् दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर । यदीच्छेच्छो भनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ, ຂອງທີ່ໄດ້ຮັບປາກສັນຍາໄວ້ແລ້ວ ຈຳເປັນຕ້ອງໃຫ້ໃນຊີວິດນີ້ແນ່ນອນ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ຜູ້ໃດປາຖະໜາຈະໄດ້ເກີດໃນກຳເນີດອັນສູງສົ່ງ ຄວນບັນລຸຄຳສັນຍາທີ່ໄດ້ປະກາດໄວ້ໂດຍບໍ່ຂາດ—ໂດຍສະເພາະສິ່ງທີ່ສັນຍາແກ່ພຣາຫມະນ».
Verse 26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो हानुत्तम: । शक्य: प्राप्तुंविशेषेण दानं हि महती क्रिया
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ການໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມະນ ຍ່ອມນຳໄປສູ່ສະຫວັນອັນສູງສຸດແນ່ນອນ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ສະຫວັນສາມາດບັນລຸໄດ້ຢ່າງພິເສດ ແລະແນ່ນອນ ໂດຍອາໄສການໃຫ້ທານ; ເພາະທານ (dāna) ແມ່ນກິດຈະກຳບຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.»
Verse 27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवता: पितरस्तथा । तस्माद् दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता,इस लोकमें ब्राह्मणको दान देनेसे देवता और पितर तृप्त होते हैं; इसलिये विद्वान् पुरुष ब्राह्मणको अवश्य दान दे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍສິ່ງທີ່ໃຫ້ໃນໂລກນີ້ ເທວະດາ ແລະບັນພະບຸລຸດ (ພິຕຣະ) ກໍຖືກຫຼ້ຽງດູ ແລະພໍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຄວນໃຫ້ທານແນ່ນອນ—ໂດຍສະເພາະແກ່ພຣາຫມະນ—ເພາະຮູ້ວ່ານີ້ແມ່ນການຄ້ຳຈຸນອັນຊອບທຳແກ່ລະບຽບແຫ່ງສາກົນ ແລະສາຍບັນພະບຸລຸດ.»
Verse 28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते । वेलायां न तु कस्यांचिद् गच्छेद् विप्रो हपूजित:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ພຣາຫມະນຖືກເອີ້ນວ່າເປັນຕີຣຖະ (tīrtha) ອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ທ່າຂ້າມອັນສັກສິດ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ຄວນໃຫ້ພຣາຫມະນຈາກໄປໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການນັບຖື; ເມື່ອໃດທ່ານມາຮອດ ກໍບໍ່ຄວນສົ່ງກັບໂດຍບໍ່ມີການຕ້ອນຮັບອັນສົມຄວນ.»
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether a spoken pledge to give—especially to a Brāhmaṇa—can be ethically abandoned due to later reluctance or delusion; the chapter treats abandonment as a serious breach whose consequences outweigh the convenience of non-payment.
Speech that generates expectation becomes obligation: one should promise only what one can deliver, and once promised, one must give; fulfilling pledges preserves merit, social trust, and the protective goodwill associated with honoring worthy recipients.
Yes: the text links pledge-breaking to destruction of hopes, impairment of accumulated merit and offerings, degraded rebirth (illustrated by the jackal), and contrasts it with the expansive prosperity and auspicious destiny associated with satisfying Brāhmaṇas through fulfilled giving.