Shloka 21
Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
यो रक्षिभ्य: सम्प्रदाय राजा राष्ट्र विलुम्पति । यज्ञे राष्ट्रादू धनं तस्मादानयध्वमिति ब्रुवन्
yo rakṣibhyaḥ sampradāya rājā rāṣṭraṃ vilumpati | yajñe rāṣṭrād dhanaṃ tasmād ānayadhvam iti bruvan |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ກະສັດຜູ້ມອບການງານໃຫ້ທະຫານອາລັກແລະຂຸນນາງແລ້ວ ກັບປົ້ນຊິງຊັບຈາກອານາຈັກຂອງຕົນ ແລະອອກຄໍາສັ່ງວ່າ “ຈົ່ງໄປເກັບເງິນຈາກປະເທດເພື່ອຍັດຍະ (yajña)” ນັ້ນ ແມ່ນການປົ້ນຊິງປະຊາຊົນໃນນາມຂອງຍັດຍະ. ແລະເມື່ອລາວເຮັດພິທີດ້ວຍຊັບທີ່ຖືກຂູ່ຂົນຂວາຍຢ່າງໂຫດຮ້າຍຕາມຄໍາສັ່ງຂອງລາວ ພິທີນັ້ນບໍ່ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນຈາກຜູ້ດີແລະຜູ້ຮູ້ເຫັນທັນ. ເພາະພິທີຖືກເປື້ອນດ້ວຍອະທຳ ອັນເກີດຈາກການກົດຂີ່ ບໍ່ແມ່ນຈາກທາງທີ່ຊອບທຳ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A religious act (yajña) does not become meritorious merely by its outward ritual form; its moral legitimacy depends on the means by which it is funded. Wealth taken by coercion from subjects corrupts the sacrifice, and the wise do not praise such a rite.
Bhishma criticizes a ruler who orders officials to collect money from the kingdom under the pretext of performing a sacrifice. The verse condemns the king’s exploitation of subjects and states that sacrifices performed with such forcibly extracted wealth are not approved by noble persons.