दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
गोप्रदानेन मिथ्या च ब्राह्मणेभ्यो महामखे । पुरा नृगश्न राजर्षि: कूकलासत्वमागत:
gopradānena mithyā ca brāhmaṇebhyo mahāmakhe | purā nṛgaś ca rājarṣiḥ kūkalāsatvam āgataḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນການກ່ອນ ຣາຊະຣິສີ ນຶຣກະ (Nṛga) ເປັນຜູ້ໃຫ້ທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຄັ້ງໜຶ່ງໃນມະຫາຍັດຍະ ເມື່ອມອບງົວເປັນທານແກ່ພຣາຫມັນ ໄດ້ເກີດຄວາມຜິດພາດ—ໃຫ້ງົວຕົວດຽວກັນຊ້ຳອີກຄັ້ງ. ເນື່ອງຈາກນັ້ນ ລາວຈຶ່ງຕ້ອງໄປເກີດເປັນແລນ (lizard). ເຫດການນີ້ຊີ້ວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃຫ້ທານມີຊື່ສຽງກໍຕ້ອງລະມັດລະວັງຢ່າງຍິ່ງໃນດານ (dāna); ຄວາມຜິດພາດທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮັບເສຍຫາຍ ຫຼືຖືກລະເມີດ—ເຊັ່ນ ໃຫ້ງົວຕົວດຽວກັນສອງຄັ້ງ—ອາດນຳມາຊຶ່ງຜົນກຳອັນໜັກໜ່ວງ.
भीष्म उवाच
Dāna must be accurate and non-injurious: even an unintended mistake in a sacred gift—especially one that wrongs a recipient—can produce serious karmic results. Good intention does not fully cancel the ethical duty of carefulness and fairness.
Bhīṣma cites an ancient example: the royal sage Nṛga, though famed for generosity, once made an error while donating cows to Brahmins during a great sacrifice (apparently giving the same cow twice). Because of that fault, he later fell into the condition of a lizard.