Shloka 166
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
तस्य भार्या रुचिनाम रूपेणासदृशी भुवि । पहलेकी बात है, देवशर्मा नामके एक महा-भाग्यशाली ऋषि थे। उनके रुचि नामवाली एक स्त्री थी जो इस पृथ्वीपर अद्वितीय सुन्दरी थी
tasya bhāryā rucinām rūpeṇāsadṛśī bhuvi |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພັນລະຍາຂອງລາວ ຊື່ ຣຸຈີ (Rucī) ງາມຫາຜູ້ໃດສະເໝີບໍ່ໄດ້ໃນພື້ນພິພົບນີ້»។ ເລື່ອງໄດ້ນຳເຂົ້າສູ່ສະພາບເຮືອນຊານອັນເປັນແບບຢ່າງ—ທີ່ຄວາມເລີດລ້ຳພາຍນອກ (ຄວາມງາມ, ວາສະນາ) ກາຍເປັນພື້ນຫຼັງໃຫ້ການຄິດໄຕ່ຕອງເລື່ອງຄວາມປະພຶດ, ການສຳລວມ, ແລະ ທຳມະ ໃນຊີວິດຄອບຄົວ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse itself is descriptive, but it sets up a common Mahābhārata ethical pattern: extraordinary external qualities (beauty, fortune) are introduced to frame later instruction on inner virtues—self-control, fidelity, and dharma in household life.
Bhīṣma begins (or continues) a story by describing a man’s wife, Rucī, emphasizing that she is unparalleled in beauty on earth—an introductory detail that prepares the listener for subsequent events and moral evaluation.