Shloka 17
Vipulopākhyāna—Ruci-rakṣā and Śakra’s Māyā (विपुलोपाख्यानम्—रुचिरक्षणं शक्रमाया च)
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च । 8 ॥ विप्राणामतिथीनां च पठचमम्
ṛṇam unmucya devānām ṛṣīṇāṁ ca tathaiva ca | viprāṇām atithīnāṁ ca ||
ພີສະມະອະທິບາຍວ່າ ຜູ້ຄອບຄົວ (gṛhastha) ຄວນຮູ້ຕົວແລະຊຳລະ «ໜີ້» ທີ່ຕິດຄ້າງຕໍ່ລະບຽບອັນສັກສິດແຫ່ງຊີວິດ: ຕໍ່ເທວະດາໂດຍພິທີບູຊາແລະຍັດຍາ; ຕໍ່ລິສີໂດຍການສຶກສາພຣະເວດ (svādhyāya); ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດໂດຍການມີລູກທີ່ຄວນຄ່າ ແລະປະກອບພິທີ śrāddha; ຕໍ່ພຣາຫມັນໂດຍການໃຫ້ທານ; ແລະຕໍ່ແຂກໂດຍການຕ້ອນຮັບດ້ວຍອາທິດທະຍາ. ຜູ້ໃດທີ່ປະຕິບັດພັນທະເຫຼົ່ານີ້ ແລະກະທຳຕາມທີ່ຄຳພີບັນຍັດ ດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດແລະຄວາມຖ່ອມຕົນ ຍ່ອມບໍ່ຫຼຸດຈາກທຳມະໃນຂັ້ນຊີວິດຜູ້ຄອບຄົວ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A householder preserves dharma by repaying fundamental obligations—through worship/sacrifice, Vedic study, generosity, and hospitality—performed with purity and humility.
In Bhīṣma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he outlines the householder’s ethical-religious responsibilities, framing them as ‘debts’ that must be discharged to sustain social and cosmic order.