Shloka 1
ब्राह्मणपूजा-राजधर्मः | Royal Duty of Honoring Learned Brahmins
ऑपनआक्राा बछ। अकाल त्रिशो&्थ्याय: वीतहव्यके पुत्रोंसे काशी-नरेशोंका घोर युद्ध
Yudhiṣṭhira uvāca | śrutaṃ me mahad ākhyānam etat kurukulodvaha | suduṣprāpaṃ yad bravīṣi brāhmaṇyaṃ vadatāṃ vara ||
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ຍົກຍ້ອງວົງກຸຣຸ, ໂອ ປິຕາມະຫາ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາຜູ້ກ່າວຄຳ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງອຸປາຄະຍານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ຈາກພຣະໂອດຂອງທ່ານແລ້ວ. ແຕ່ສິ່ງທີ່ທ່ານກ່າວ—ວ່າການໄດ້ຮັບຄວາມເປັນພຣາຫມະນະ (ພຣາຫມະນະພາບ) ໃນຮ່າງກາຍນີ້ ສຳລັບຜູ້ຢູ່ໃນວັນນະອື່ນໆ ນັ້ນຍາກຢ່າງຫຼາຍ—ມັນດູຮາວກັບຈະເປັນສິ່ງທີ່ບັນລຸບໍ່ໄດ້».
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question: whether and how 'brāhmaṇya' is attainable, emphasizing that true Brahminhood is not merely a birth-label but a rare, demanding attainment tied to qualities and conduct—hence described as 'suduṣprāpa' (exceedingly difficult).
After hearing a major illustrative story, Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma and reflects on Bhīṣma’s claim that for those of other varṇas, attaining Brahminhood in the same lifetime/body is extremely difficult, prompting further explanation about the nature of brāhmaṇya.