Shloka 1
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल १०७ श्लोक हैं) अपना छा अर: 2 सप्तविशो<्ध्याय: ब्राह्मणत्वके लिये तपस्या करनेवाले मतड़की इन्द्रसे बातचीत युधिछिर उवाच प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् | गुणैश्व विविधै: सर्वर्वयसा च समन्वित:
yudhiṣṭhira uvāca | prajñāśrutābhyāṁ vṛttena śīlena ca yathā bhavān | guṇaiś ca vividhaiḥ sarvair vayasa ca samanvitaḥ ||
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ກະສັດໃນຫມູ່ມະນຸດ, ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນຫມູ່ຜູ້ມີທຳ! ດັ່ງທີ່ທ່ານພ້ອມດ້ວຍປັນຍາແລະວິຊາ, ດ້ວຍຄວາມປະພຶດຕົງແລະອຸປະນິໄສດີ, ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນງາມຄວາມດີທຸກປະການ, ທ່ານຍັງມີອາຍຸສູງສຸດອີກດ້ວຍ. ເນື່ອງຈາກທ່ານໂດດເດັ່ນດ້ວຍປັນຍາ, ຄວາມເຂົ້າໃຈລຶກຊຶ້ງ, ແລະຕະປະສະຍາ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຂໍຖາມທ່ານເລື່ອງທຳ. ໃນໂລກນີ້ ນອກຈາກທ່ານ ບໍ່ມີຜູ້ໃດອື່ນທີ່ຈະຖາມໄດ້ທຸກປະເພດຄໍາຖາມ”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma-inquiry as grounded in the authority of lived virtue: true guidance is sought from one who unites wisdom (prajñā), learning (śruta), ethical conduct (vṛtta), good character (śīla), and mature experience (vayas).
Yudhiṣṭhira respectfully addresses an elder, praising his virtues and seniority, and declares his intention to ask comprehensive questions about dharma, presenting the addressee as uniquely qualified to answer.