Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)
जो पतिकी देवताके समान सेवा और परिचर्या करती हैं
yā patikī devatā-samāṃ sevāṃ paricaryāṃ ca karoti, patim ṛte ’nyasmin kasmiṃścid hārdikaṃ prema na karoti, kadācit na kupyati, uttama-vrataṃ ca pālayati; yasyā darśanaṃ pataye sukhadaṃ pratibhāti; yā putra-mukha-vat svāmi-mukhaṃ prati sadā niharati; yā sādhvī niyata-āhārā ca sā strī dharma-cāriṇī ucyate. śrutvā dāmpatya-dharmaṃ vai saha-dharma-kṛtaṃ śubham—“pati-patnyau ekatra sthitvā dharmācaraṇaṃ kartavyam” iti—yā bhavet dharma-paramā nārī bharta-sama-vratā sā pativratā.
ມະເຫສະວະຣະປະກາດວ່າ ນາງຜູ້ໃດຖືກເອີ້ນວ່າເປັນຜູ້ປະພຶດທຳແທ້ ເມື່ອນາງຮັບໃຊ້ ແລະດູແລຜົວດັ່ງຮັບໃຊ້ເທວະ, ມອບຄວາມຮັກຈາກໃຈໃຫ້ແຕ່ລາວຜູ້ດຽວ, ບໍ່ຕົກໃນຄວາມໂກດ, ແລະຮັກສາວຣະຕະອັນດີຢ່າງສັດຊື່. ການມີຢູ່ຂອງນາງເອງກໍເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ຜົວ; ນາງເບິ່ງໃບໜ້າຂອງເຈົ້ານາຍຢູ່ເລື້ອຍໆ ດັ່ງເບິ່ງໃບໜ້າລູກດ້ວຍຄວາມຮັກອັນໝັ້ນຄົງ; ນາງບໍລິສຸດ ແລະມີວິໄນ ກິນອາຫານຕາມກົດ. ເມື່ອໄດ້ຟັງທຳອັນເປັນມົງຄຸນແຫ່ງຊີວິດຄູ່—ຄື ຜົວເມຍຄວນຢູ່ຮ່ວມກັນ ແລະປະພຶດຄວາມຖືກຕ້ອງຮ່ວມກັນ—ນາງຜູ້ໃດທີ່ກາຍເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈໃຫ້ແກ່ທຳ ແລະຮັກສາວຣະຕະໃຫ້ກົງກັບຜົວ ນາງນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ປະຕິວຣະຕາ’ (ຜູ້ສັດຊື່ຕໍ່ວຣະຕະຂອງຜົວ).
श्रीमहेश्वर उवाच
The passage defines dharma in marriage as disciplined, faithful, and affectionate partnership: a wife is praised as dharma-cāriṇī when she is devoted, self-controlled, and aligned in vows with her husband, and when the couple practices dharma together (saha-dharma).
In Anuśāsana Parva’s instruction on conduct, Maheshvara speaks as a teacher, describing the qualities of an ideal dharmic wife and concluding that hearing and adopting this auspicious marital code makes a woman ‘bhartṛ-sama-vratā’—a pativratā who shares her husband’s vow-oriented life.