Shloka 2
Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
भीष्मजी कहते हैं--राजन्! व्यासजीके ऐसा कहनेपर कर्मपूजक मैत्रेयने जो अत्यन्त श्रीसम्पन्न कुलमें उत्पन्न हुए बहुश्रुत विद्वान थे, उन्हें इस प्रकार उत्तर दिया ।।
Maitreya uvāca: asaṁśayaṁ mahāprājña yathaivāttha tathaiva tat | anujñātaś ca bhavatā kiñcid brūyām ahaṁ vibho ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ—ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອພຣະວະຍາສະກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ໄມເຕຣຍະ—ຜູ້ນັບຖືການກະທຳອັນຖືກທຳ—ຜູ້ເກີດໃນຕະກູນມັ່ງຄັ່ງ ແລະເປັນນັກປັນຍາຜູ້ຟັງຫຼາຍຮູ້ຫຼາຍ ໄດ້ຕອບດັ່ງນີ້: ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—“ໂອ ມະຫາປັນຍາ! ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ ສິ່ງທີ່ທ່ານກ່າວນັ້ນ ເປັນຄວາມຈິງຕາມນັ້ນ. ໂອ ທ່ານຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ຖ້າທ່ານອະນຸຍາດ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເວົ້າອີກເລັກນ້ອຍ.”
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
The verse models ethical speech: even when one agrees with a superior’s statement, one should speak with humility and seek permission before offering further counsel, showing respect for authority and proper conversational dharma.
After Vyasa has spoken, Maitreya responds by affirming Vyasa’s words as true and then asks leave to add his own remarks, indicating a formal, respectful exchange within a didactic setting.