Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 108
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
दिनमें कभी मैथुन न करे। कुमारी कन्या और कुलटाके साथ कभी समागम न करे। अपनी पत्नी भी जबतक ऋतुस्नाता न हो तबतक उसके साथ समागम न करे। इससे मनुष्यको बड़ी आयु प्राप्त होती है ।।
divā kadācid maithunaṁ na kuryāt | kumārī-kanyayā saha ca kulaṭayā saha ca kadācid api samāgamaṁ na kuryāt | svāṁ bhāryām api yāvat ṛtu-snātaṁ na bhavati tāvat tayā saha samāgamaṁ na kuryāt | etena manuṣyo dīrgham āyur avāpnoti || sve sve tīrthe samācamya kārye samupakalpite | triḥ pītvāpo dviḥ pramṛjya kṛta-śauco bhaven naraḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຢ່າປະພຶດເພດສຳພັນໃນຕອນກາງວັນ. ຢ່າເຄີຍຮ່ວມສຳພັນກັບສາວທີ່ຍັງບໍ່ແຕ່ງງານ ຫຼືກັບຍິງທີ່ປະພຶດສຳສ່ອນ. ແມ່ນແຕ່ກັບເມຍຂອງຕົນ ກໍບໍ່ຄວນເຂົ້າໃກ້ນາງ ຈົນກວ່ານາງຈະໄດ້ອາບນ້ຳຫຼັງຈາກເລີ່ມລະດູຂອງນາງ. ດ້ວຍການສຳລວມນີ້ ຄົນຈະໄດ້ອາຍຸຍືນ. ອີກປະການໜຶ່ງ ເມື່ອມີໜ້າທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ໃຫ້ເຮັດອາຈະມະນະ (ācamana) ທີ່ບ່ອນນ້ຳອັນເໝາະສົມຂອງຕົນ, ຈິບນ້ຳສາມເທື່ອ ແລະເຊັດຮິມປາກສອງເທື່ອ; ດ້ວຍນີ້ ຊາຍຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດຕາມພິທີ ສຳລັບການນັ້ນ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches disciplined sexual ethics—avoiding improper partners and times, and observing the wife’s post-menstrual ritual readiness—along with basic rules of ācamana for ritual cleanliness; such self-restraint and purity are said to support longevity and dharmic living.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he gives practical injunctions for householders: restraints regarding sexual conduct and a brief procedural rule for purification (ācamana) when undertaking a task.