Shloka 29
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
भक्षयन्ति सम मांसानि प्रकुट्य विधिवत् तदा । तत्र केचिद् गजा मत्ता बलिन: शस्त्रविक्षता:,वहाँ कितने ही व्याप्र-स्वभावके नृशंस जंगली मनुष्य भूखे होनेके कारण कुछ मृगोंको कच्चे ही चबा गये। कितने ही वनमें विचरनेवाले व्याध वहाँ आग जलाकर मांस पकानेकी अपनी रीतिके अनुसार मांसको कूट-कूटकर राँधने और खाने लगे। उस वनमें कितने ही बलवान् और मतवाले हाथी अस्त्र-शस्त्रोंके आघातसे क्षत-विक्षत होकर सूँड़को समेटे हुए भयके मारे वेगपूर्वक भाग रहे थे। उस समय उनके घावोंसे बहुत-सा रक्त बह रहा था और वे मल-मूत्र करते जाते थे
bhakṣayanti sama māṃsāni prakuṭya vidhivat tadā | tatra kecid gajā mattā balinaḥ śastravikṣatāḥ |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ໃນປ່າດົງດິບນັ້ນ ບາງຄົນກິນເນື້ອ ໂດຍຈັດແຕ່ງຕາມປະເພນີຂອງຕົນ ແລະຕາມກົດລະບຽບອັນຫຍາບກະດ້າງ. ທີ່ນັ້ນ ມີຊ້າງປ່າຜູ້ແຂງແກ່ງ ມຶນເມົາດ້ວຍລະດູມັດ (rut) ຖືກອາວຸດຟັນຟາດຈົນຂາດຂີດຂະຫຍອຍ ຈຶ່ງຫົວງວງງວງງວງ ດຶງງວງເຂົ້າ ແລະຫນີດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ພາບນີ້ສະທ້ອນການພັງທະລາຍຂອງການຢັບຢັ້ງທຳມະດາ: ຄວາມຫິວແລະຄວາມຮຸນແຮງຜັກດັນໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍດິ້ນຮົນເພື່ອຢູ່ລອດ ແລະປ່າກາຍເປັນໂຮງລະຄອນແຫ່ງຄວາມໂຫດຮ້າຍແລະຄວາມຫວາດຫວັນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how hunger and weapon-driven violence can erode restraint and compassion, turning the forest into a space where fear and cruelty dominate—an implicit warning about adharma arising from uncontrolled appetite and aggression.
A chaotic forest scene is described: people consume meat prepared in their manner, while strong, rut-maddened elephants, badly wounded by weapons, recoil in fear and run away, showing the destructive impact of hunting/armed conflict on living beings.