Shloka 39
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
जानकिरननम विख्यात: सो5भवन्मनुजाधिप: । दीर्घजिद्वस्तु कौरव्य य उक्तो दानवर्षभ:
vaiśampāyana uvāca |
janakir ananam vikhyātaḥ so'bhavan manujādhipaḥ |
dīrghajid vastu kauravya ya ukto dānavarṣabhaḥ ||
ayaḥśirā aśvaśirā vīryavān ayaḥśaṅku gaganamūrdhā ca vegavān—rājan—ime pañca parākramī mahādaityāḥ kekayadeśasya pradhāna-pradhāna-mahātmā-rājā-rūpeṇa utpannāḥ |
... (śeṣaḥ: asura-dānava-nāmnāṃ manuṣya-rāja-rūpeṇa janma-vṛttāntaḥ)
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ໂດງດັງວ່າ ຈານະກີ ໄດ້ເປັນກະສັດໃນຫມູ່ມະນຸດ. ແລະ ໂອ ກະວະ, ດານະວະຜູ້ກ້າຫານທີ່ຊື່ ດີຣຄະຊິຫວາ ໄດ້ເປັນກະສັດມະນຸດທີ່ໂດງດັງວ່າ ກະສັດແຫ່ງກາຊີ. ດັ່ງນັ້ນ ດານະວະ ແລະ ອະສຸຣະຜູ້ມີພະລັງຫຼາຍອີກຫຼາຍຕົນ ໄດ້ເກີດລົງມາໃນໂລກເປັນຜູ້ປົກຄອງອັນມີຊື່ສຽງ—ໂດຍສະເພາະໃນແດນເກກະຍະ ແລະ ອານາຈັກອື່ນໆ—ແຕ່ລະຕົນຮັບນາມມະນຸດ ແຕ່ຍັງຄົງນິສັຍດຸຮ້າຍ ແລະ ພະລັງອັນນ່າຢ້ານ. ການເລົ່າໄດ້ລຽນລຳດັບການຈຳແນກເຫຼົ່ານີ້ທີລະຄົນ: ອະສຸຣະບາງຕົນໄດ້ເປັນກະສັດເຊັ່ນ ອຸກຣະເສນະ, ອະໂສກະ, ຮາຣດິກຍະ, ດີຣຄະປຣັຊຍາ, ຊາລວະ, ໂຣຈະມານະ, ບຣຶຫັດຣະຖະ, ເສນາບິນດຸ, ນັກນະຈິດ, ປຣະຕິວິນດຍະ, ຈິຕຣະທັມມາ, ສຸບາຫຸ, ບາຫລິກະ, ມຸນຈະເກສະ, ເທວາທິປະ, ເປົາຣະວະ, ສຸປາຣສວະ, ປາຣວະເຕຍ, ປຣະຫມະດະ, ຈັນດຣະວັມມາ, ຣຶສິກະ ແລະອື່ນໆ. ພະລັງທາງຈິດທຳຂອງຂໍ້ຄວາມນີ້ ຄືການຊີ້ວ່າ ສົງຄາມທີ່ຈະມາບໍ່ແມ່ນແຕ່ການເມືອງ: ຄວາມໂຫດຮ້າຍ ແລະ ອະທັມ (ນິສັຍອາສຸຣີ) ໄດ້ຈຸດກຳເນີດໃນຫມູ່ຜູ້ປົກຄອງ ປູທາງໃຫ້ແກ່ອະທັມ ແລະ ສົງຄາມອັນກວ້າງໃຫຍ່; ແລະຍັງເຕືອນວ່າ ອຳນາດ ແລະ ສະຖານະກະສັດ ບໍ່ໄດ້ຮັບປະກັນຄຸນທຳ.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames political history as morally charged: destructive ‘asuric’ tendencies can incarnate within powerful rulers. It cautions that royal power and fame are ethically neutral unless guided by dharma, and it foreshadows that adharma-driven leadership becomes a cause of large-scale suffering and war.
Vaiśampāyana continues a catalogue explaining how various Dānavas/Asuras took birth on earth as renowned human kings in different regions (Kekaya, Kāśī, Kāmboja, Anūpa, etc.). The list functions as a prelude to the epic’s conflicts by identifying formidable, often fearsome forces behind certain royal lineages.