Adhyaya 19
समुद्रवर्णनम् (Description of the Ocean) — Kadrū and Vinatā approach the sea
Upa-parva: Astīka Upākhyāna (Nāga–Vinata–Kadrū Episode)
Sauti narrates that, at dawn, the sisters Kadrū and Vinatā—agitated by their wager-bound circumstances—set out to see the horse Uccaiḥśravas. They reach the ocean and the chapter unfolds as an extended cosmographic description: the sea is portrayed as the treasury of waters, filled with timiṅgila and other great fish, makaras, turtles and crocodiles, vast whirlpools and terrifying sounds, and incessant wave-motion likened to dancing. It is named the mine of jewels (ratnākara), the abode of Varuṇa, and a pleasing dwelling of nāgas, while also being linked to netherworld fire imagery (pātāla-jvalana) and danger to living beings. The text further overlays theological memory: references evoke amṛta as a supreme source, the boar-form associated with lifting the earth, and Viṣṇu’s yoganidrā, thereby integrating natural description with mythic-theological indexing. The chapter ends with the sisters swiftly proceeding onward after beholding the deep, immeasurable, roaring ocean illuminated like the sky.
Chapter Arc: समुद्रमन्थन के फल—अमृत—पर देव और दानव दोनों की दृष्टि टिकती है; उसी क्षण यह स्पष्ट हो जाता है कि अमृत का पात्र केवल पेय नहीं, प्रभुत्व का निर्णय है। → विष्णु नर के सहित मोहिनी-रूप धारण कर दानवों को मोहित करते हैं और अमृत को उनके हाथों से छीनकर देवगणों तक पहुँचा देते हैं। दानवों को छल का बोध होते ही रणभूमि में परिघ, मुष्टि और पर्वतों तक से प्रहार होने लगता है; आकाश तक शब्द गूँजता है और युद्ध उग्र होता जाता है। → राहु (दानव) देववेष में अमृत पीने बैठता है, पर अमृत कण्ठ तक ही पहुँचा होता है कि चन्द्र और सूर्य उसे पहचानकर देवहित में उद्घाटित कर देते हैं; विष्णु का सुदर्शन चक्र क्रुद्ध होकर उसे काट देता है—अमृत-युद्ध का निर्णायक क्षण। → देवगण विष्णु से प्राप्त अमृत पीकर अजेय-से हो उठते हैं; दानव पराजित होकर समुद्र और भूमिगत आश्रयों की ओर भागते हैं। मन्दराचल को देवता सम्मानपूर्वक उसके स्थान पर लौटा देते हैं; मेघ जैसे अपने मार्ग पर लौटते हैं और देवों में महान् हर्ष छा जाता है। → अमृत-निधि की रक्षा का दायित्व इन्द्र (किरीटी) को सौंपा जाता है—पर अमृत के कारण उत्पन्न वैर की आग भविष्य में किस रूप में लौटेगी, यह संकेत बनकर रह जाता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ शलोक मिलाकर कुल ४८३ “लोक हैं) नशा (0) आज अत +- एकोनविशो< ध्याय: देवताओंका अमृतपान
ສູຕິ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນ້ຳອະມຣິຕະຫຼຸດພົ້ນຈາກມືຂອງພວກເຂົາ ດາຍຕະຍະ ແລະ ດານະວະກໍຮ່ວມກັນເປັນກອງ. ພວກເຂົາສວມເກາະອັນດີທີ່ສຸດ ແລະ ຖືອາວຸດນານາປະເພດ ພຸ້ນເຂົ້າໂຈມຕີເທວະທັງຫຼາຍຢ່າງພ້ອມພຽງ.
Verse 2
ततस्तदमृतं देवो विष्णुरादाय वीर्यवान् जहार दानवेन्द्रेभ्यो नरेण सहित: प्रभु:
ຕໍ່ມາ ພຣະວິສນຸຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ໄດ້ຖືອາມຣິຕະນັ້ນ ແລ້ວນຳໄປຈາກຫົວໜ້າດານະວະທັງຫຼາຍ ໂດຍມີ ນະຣະ ຮ່ວມໄປດ້ວຍ. ຫຼັງຈາກການຍຶດເອົານີ້—ເມື່ອຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງສົງຄາມອັນດຸເດືອດແລະກວາດລ້າງໄດ້ປາກົດ—ເທວະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ເລີ່ມດື່ມອາມຣິຕະທີ່ໄດ້ຮັບຈາກພຣະວິສນຸ ເພື່ອຮັກສາພະລັງ ແລະສິດອັນຊອບທຳ ຕໍ່ຕ້ານຜູ້ທີ່ຈະຊິງເອົາດ້ວຍການແຂ່ງຂັນແລະການຫລອກລວງ.
Verse 3
ततो देवगणा: सर्वे पपुस्तदमृतं तदा । विष्णो: सकाशात् सम्प्राप्य सम्भ्रमे तुमुले सति
ຕໍ່ມາ ເທວະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ດື່ມອາມຣິຕະນັ້ນ ໂດຍໄດ້ຮັບມາຈາກພຣະວິສນຸ ໃນຍາມທີ່ຄວາມວຸ້ນວາຍແລະຄວາມຕື່ນຕົກເກີດຂຶ້ນຢ່າງຮຸນແຮງ—ເມື່ອການປະທະອັນດຸເດືອດກັບພວກໄດຕະຍະໃກ້ຈະມາຮອດ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຄຸ້ມຄອງອັນສັກສິດ ແລະສິດອັນຊອບທຳເຫນືອອາມຣິຕະ ຖືກເອີ້ນຫາເພື່ອປ້ອງກັນການນຳໄປໃຊ້ຜິດ ແລະເພື່ອຮັກສາລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ.
Verse 4
ततः पिबत्सु तत्काल देवेष्वमृतमीप्सितम् । राहुविबुधरूपेण दानव: प्रापिबत् तदा,जिस समय देवता उस अभीष्ट अमृतका पान कर रहे थे, ठीक उसी समय राहु नामक दानवने देवतारूपसे आकर अमृत पीना आरम्भ किया
ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍກຳລັງດື່ມອາມຣິຕະອັນເປັນທີ່ປາດຖະໜາມາດົນ ດານະວະນາມ ຣາຫຸ ໄດ້ປອມຕົວເປັນເທວະ ແລ້ວເລີ່ມດື່ມມັນດ້ວຍ—ເປັນການຫລອກລວງທີ່ເກີດຈາກຄວາມໂລບຢາກໄດ້ສິ່ງທີ່ບໍ່ແມ່ນສິດຂອງຕົນ.
Verse 5
तस्य कण्ठमनुप्राप्ते दानवस्यामृते तदा । आखापयातं चन्द्रसूर्या भ्यां सुराणां हितकाम्यया,वह अमृत अभी उस दानवके कण्ठतक ही पहुँचा था कि चन्द्रमा और सूर्यने देवताओंके हितकी इच्छासे उसका भेद बतला दिया
ເມື່ອອາມຣິຕະພຽງແຕ່ຂຶ້ນເຖິງຄໍຂອງດານະວະນັ້ນ ພຣະຈັນແລະພຣະອາທິດ—ດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາປະໂຫຍດແກ່ເທວະ—ໄດ້ເປີດເຜີຍຕົວຕົນຂອງມັນ. ເຫດການນີ້ສະທ້ອນຄວາມຕຶງຕັນທາງທຳ: ຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີຕໍ່ເທວະ ແລະການປົກປ້ອງລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ ຖືກຮັກສາໄວ້ດ້ວຍການເປີດເຜີຍ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຜູ້ບໍ່ຄວນໄດ້ຮັບອະມະຕະດ້ວຍການຫລອກລວງ.
Verse 6
ततो भगवता तस्य शिरश्छिन्नमलंकृतम् | चक्रायुधेन चक्रेण पिबतो5मृतमोजसा,तब चक्रधारी भगवान् श्रीहरिने अमृत पीनेवाले उस दानवका मुकुटमण्डित मस्तक चक्रद्वारा बलपूर्वक काट दिया
ແລ້ວພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຖືຈັກຣະ ໄດ້ໃຊ້ຈັກຣະອາວຸດ ຟັນຫົວທີ່ປະດັບມົງກຸດຂອງດານະວະນັ້ນອອກຢ່າງຮຸນແຮງ ໃນຂະນະທີ່ມັນກຳລັງດື່ມອາມຣິຕະດ້ວຍພະລັງອັນແຮງກ້າ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃດຈະຄວ້າຫາຄວາມອະມະຕະດ້ວຍການຫລອກລວງ ຫຼືວິທີທີ່ບໍ່ຊອບທຳ ຄວາມຍຸດຕິທຳອັນສັກສິດກໍຈະເຂົ້າແຊກແຊງເພື່ອຮັກສາລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ.
Verse 7
भगवान् विष्णुने चक्रसे राहुका सिर काट दिया तच्छैलशुज्गप्रतिमं दानवस्य शिरो महत् | चक्रच्छिन्न॑ं खमुत्पत्य ननादातिभयंकरम्
ຊອນະກະ ກ່າວວ່າ: “ດ້ວຍຈັກຣາ ພຣະວິສນຸຜູ້ມີພຣະພອນ ໄດ້ຕັດຫົວຂອງຣາຫູ. ຫົວໃຫຍ່ຂອງດານະວະນັ້ນ ເບິ່ງຄືຍອດພູ. ເມື່ອຖືກຈັກຣາຕັດຂາດ ມັນກໍພຸ່ງຂຶ້ນສູ່ຟ້າ ແລະຮ້ອງຄໍາຮາມຢ່າງນ່າຢ້ານກົວ.”
Verse 8
तत् कबन्धं पपातास्य विस्फुरदू धरणीतले । सपर्वतवनद्दीपां दैत्यस्याकम्पयन् महीम्,किंतु उस दैत्यका वह धड़ धरतीपर गिर पड़ा और पर्वत, वन तथा द्वीपोंसहित समूची पृथ्वीको कैँपाता हुआ तड़फड़ाने लगा
ຊອນະກະ ກ່າວວ່າ: ຮ່າງກາຍທີ່ບໍ່ມີຫົວຂອງອະສູນນັ້ນ ຕົກລົງສູ່ຜິວແຜ່ນດິນ. ມັນຍັງກະຕຸກກະຕັກ ແລະບິດບຽນຢູ່ ຈົນເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງ—ພ້ອມພູເຂົາ ປ່າໄມ້ ແລະເກາະດອນ—ສັ່ນສະເທືອນ.
Verse 9
ततो वैरविनिर्बन्ध: कृतो राहुमुखेन वै । शाश्वतश्रन्द्रसूर्या भ्यां ग्रसत्यद्यापि चैव तौ,तभीसे राहुके मुखने चन्द्रमा और सूर्यके साथ भारी एवं स्थायी वैर बाँध लिया; इसीलिये वह आज भी दोनोंपर ग्रहण लगाता है
ຕໍ່ມາ ຣາຫູໄດ້ຜູກພັນຄວາມອາຄາດອັນຮຸນແຮງ ແລະຍືນຍາວ ກັບພຣະຈັນ ແລະພຣະອາທິດ ດ້ວຍປາກຂອງຕົນ. ເພາະເຫດນັ້ນ ຈົນທຸກມື້ນີ້ ມັນຍັງຄວ້າກິນທັງສອງ—ເຮັດໃຫ້ເກີດຄຣາສ.
Verse 10
विहाय भगवांश्षापि स्त्रीरूपमतुलं हरि: । नानाप्रहरणैर्भीमैर्दानवान् समकम्पयत्
ຕໍ່ມາ ພຣະຫຣິຜູ້ມີພຣະພອນ ໄດ້ລະທິ້ງຮູບຍິງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະອົງ (ໂມຫິນີ) ແລະໃຊ້ອາວຸດອັນນ່າຢ້ານກົວຫຼາຍປະເພດ ເຮັດໃຫ້ດານະວະທັງຫຼາຍສັ່ນສະເທືອນຢ່າງໜັກ.
Verse 11
ततः प्रवृत्त: संग्राम: समीपे लवणाम्भस: । सुराणामसुराणां च सर्वघोरतरो महान्,फिर तो क्षारसागरके समीप देवताओं और असुरोंका सबसे भयंकर महासंग्राम छिड़ गया
ຕໍ່ມາ ໃກ້ທະເລເຄັມ ສົງຄາມໃຫຍ່ອັນນ່າຢ້ານກົວທີ່ສຸດ ໄດ້ປະທຸຂຶ້ນ ລະຫວ່າງເທວະທັງຫຼາຍ ແລະອະສູນທັງຫຼາຍ.
Verse 12
प्रासाश्न विपुलास्तीक्ष्णा न्यपतन्त सहस्रश: । तोमराश्च सुतीक्ष्णाग्रा: शस्त्राणि विविधानि च
ຊາວນະກະ ກ່າວວ່າ—ຫອກໃຫຍ່ໆ ຄົມກ້າ ນັບພັນ ຕົກລົງດັ່ງຝົນໃສ່ກອງທັບທັງສອງ; ແລະ ໂຕມະຣະ (ຫອກຂວ້າງ) ປາຍແຫຼມຄົມ ພ້ອມອາວຸດນານາຊະນິດ ກໍພາກັນຕົກລົງມາ.
Verse 13
ततोअसुराश्चक्रभिन्ना वमन्तो रुधिरं बहु । असिशक्तिगदारुग्णा निपेतुर्धरणीतले
ຕໍ່ມາ ອະສຸຣະທັງຫຼາຍ ຖືກຈັກຣະ (ຈານຈັກ) ຟັນແຕກອອກ ກໍພາກັນອາເມັນເລືອດຫຼາຍ. ຖືກດາບ ຫອກ ແລະ ຄະທາ (ຄ້ອນ) ທຳຮ້າຍ ພວກເຂົາກໍລົ້ມລົງເທິງພື້ນດິນ.
Verse 14
छिन्नानि पट्टिशैश्वैव शिरांसि युधि दारुणै: | तप्तकाञ्चनमालीनि निपेतुरनिशं तदा
ໃນຍຸດທະການອັນນ່າສະພຶງນັ້ນ ຫົວທີ່ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາຄຳຮ້ອນສຸກ ຖືກຂວານຮົບອັນນ່າຢ້ານຟັນຂາດ ແລະຕົກລົງໃນສະໜາມຮົບຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ.
Verse 15
रुधिरेणानुलिप्ताजड़ा निहताश्न महासुरा: । अद्रीणामिव कूटानि धातुरक्तानि शेरते
ທີ່ນັ້ນ ອະສຸຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ຖືກສັງຫານ ນອນນິ່ງຢູ່ ກາຍຖືກເລືອດທາທົ່ວ ດູຄ້າຍຍອດພູທີ່ຖືກຍ້ອມແດງດ້ວຍແຮ່ທາດ ເຊັ່ນ ດິນແດງ (ໂອເຄີ).
Verse 16
हाहाकार: समभवत् तत्र तत्र सहस्रशः । अन्योन्यं छिन्दतां शस्त्रैरादित्ये लोहितायति
ເມື່ອຍາມສົນທະຍາໃກ້ເຂົ້າມາ ແລະ ດວງອາທິດແດງຄ່ຳ ສຽງຮ້ອງຄາງຄວາມທຸກ (ຮາຮາການ) ກໍເກີດຂຶ້ນທົ່ວທຸກແຫ່ງ ນັບພັນໆຄັ້ງ; ໃນຂະນະທີ່ນັກຮົບຕັດຟັນກັນແລະກັນດ້ວຍອາວຸດ.
Verse 17
परिघैरायसैस्तीकणै: संनिकर्षे च मुष्टिभि: । निध्नतां समरे<न्योन्यं शब्दो दिवमिवास्पृशत्
ເຊົານະກະ ກ່າວວ່າ: ໃນສະໜາມຮົບ ພວກເຂົາຟາດຟັນກັນດ້ວຍຄ້ອນເຫຼັກຄົມໆ; ແລະເມື່ອເຂົ້າໃກ້ກັນ ກໍຕໍ່ສູ້ດ້ວຍກຳປັ້ນ. ສຽງການຕີແລະການຕອບໂຕຂອງພວກເຂົາ ດັ່ງຈະລອຍຂຶ້ນໄປແຕະຟ້າ—ເປັນພາບຂອງຄວາມຄຸກຄາມຂອງສົງຄາມ ເມື່ອກຳລັງກົດທັບຄວາມຍັບຍັ້ງ ແລະໂລກເຕັມໄປດ້ວຍຜົນຂອງຄວາມຮຸນແຮງທີ່ບໍ່ຖືກຄວບຄຸມ.
Verse 18
छिन्धि भिन्धि प्रधाव त्वं पातयाभिसरेति च । व्यश्रूयन्त महाघोरा: शब्दास्तत्र समन्तत:
ເຊົານະກະ ກ່າວວ່າ: ໃນສະໜາມຮົບນັ້ນ ຈາກທຸກທິດທາງມີສຽງຮ້ອງຕະໂກນອັນນ່າສະພຶງກົວ—“ຟັນມັນ! ຜ່າໃຫ້ແຕກ! ພຸ້ນເຂົ້າໄປ! ຕີໃຫ້ລົ້ມ! ໄລ່ຕາມ!” ພາບນັ້ນສະທ້ອນຄວາມຄຸ້ມຄັ່ງຂອງການຮົບ ເມື່ອຄວາມຍັບຍັ້ງທາງທຳມະຖືກກົດທັບໂດຍແຮງຂັບຂອງຄວາມຮຸນແຮງ.
Verse 19
एवं सुतुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये । नरनारायणौ देवी समाजग्मतुराहवम्
ດັ່ງນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ສົງຄາມອັນດຸເດືອດ ແລະນ່າຢ້ານກົວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍກຳລັງດຳເນີນຢູ່, ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ—ສອງພະອົງຮູບປາງຂອງພຣະວິດສະນຸ—ກໍໄດ້ເຂົ້າມາຮອດສະໜາມຮົບ.
Verse 20
तत्र दिव्यं धनुर्दष्टवा नरस्य भगवानपि । चिन्तयामास तच्चक्रं विष्णुर्दानवसूदनम्,भगवान् नारायणने वहाँ नरके हाथमें दिव्य धनुष देखकर स्वयं भी दानवसंहारक दिव्य चक्रका चिन्तन किया
ໃນທີ່ນັ້ນ ເມື່ອນາຣາຍະນະເຫັນຄັນທະນູທິບຂອງນະຣະຢູ່ໃນມື, ພຣະວິດສະນຸ—ຜູ້ປາບດານະວະ—ກໍໄດ້ຫັນຈິດໄປຄິດເຖິງຈັກຣະທິບຂອງພຣະອົງ.
Verse 21
ततोअम्बराच्चिन्तितमात्रमागतं महाप्रभं चक्रममित्रतापनम् । विभावसोस्तुल्यमकुण्ठमण्डलं सुदर्शन॑ संयति भीमदर्शनम्
ແລ້ວ ເມື່ອພຽງແຕ່ຄິດເຖິງ ຈັກຣະອັນສະຫວ່າງໄສຢ່າງຍິ່ງ ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ກໍມາຮອດມືຂອງພຣະອົງຜ່ານທາງຟ້າ. ມັນລຸກໂຊດເຫມືອນດວງອາທິດແລະໄຟ; ຂອບວົງມົນຂອງມັນບໍ່ເຄີຍຖືກທຳໃຫ້ທື່ອ ຫຼືຖືກຂັດຂວາງໃນການເຄື່ອນໄຫວ. ຊື່ຂອງມັນແມ່ນ “ສຸດັຣຊະນະ” (ງາມນ່າເບິ່ງ) ແຕ່ໃນສົງຄາມ ມັນປາກົດເປັນຄວາມນ່າຢ້ານກົວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ສັດຕູ.
Verse 22
तदागतं ज्वलितहुताशनप्रभं भयंकर करिकरबाहुरच्युत: । मुमोच वै प्रबलवदुग्रवेगवान् महाप्रभं परनगरावदारणम्
ຈັກອັນນ່າຢ້ານນັ້ນໄດ້ມາຮອດ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟທີ່ຖືກຈຸດ. ມັນມີອໍານາດທໍາລາຍນະຄອນໃຫຍ່ໆຂອງສັດຕູໃຫ້ແຕກພັງ. ແລ້ວພຣະນາຣາຍະນະ ຜູ້ບໍ່ເຄີຍພ່າຍ—ມີແຂນອັນແຂງແຮງດັ່ງງວງຊ້າງ ແລະພະລັງອັນໄວວ່ອງບໍ່ອາດຕ້ານ—ໄດ້ປ່ອຍອາວຸດອັນສະຫວ່າງໄສ ແລະມະຫາພະລັງນັ້ນ ລົງໃສ່ກອງອະສຸຣ ເພື່ອທໍາລາຍຜູ້ທີ່ຕໍ່ຕ້ານທັມມະ.
Verse 23
तदन्तकज्वलनसमानवर्चसं पुन: पुनर्न्यपतत वेगवत्तदा । विदारयद् दितिदनुजान् सहस्रशः करेरितं पुरुषवरेण संयुगे
ສໍນະກະກ່າວວ່າ: ໃນສົງຄາມໃຫຍ່ນັ້ນ ຈັກອັນມີລັດສະໝີດັ່ງໄຟແຫ່ງວັນສິ້ນໂລກ ຖືກຂວ້າງອອກຊໍ້າໆ ດ້ວຍຄວາມໄວອັນຫນັກໜ່ວງ. ດ້ວຍມືຂອງວີຣະບຸລຸດສູງສຸດເປັນຜູ້ຂັບເຄື່ອນ ມັນຕົກລົງໃສ່ກອງທັບຂອງເຂົາເຈົ້າຊໍ້າໆ ຉີກທັງສີກຂາດພວກໄດຕະຍະ ແລະ ດານະວະ ເປັນພັນໆ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນລະບຽບທາງທັມມະ: ເມື່ອອໍານາດທໍາລາຍລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມອວດອ້າງແລະຄວາມຮຸນແຮງ ພະລັງທິບຈະກະທໍາຢ່າງຂາດຂັ້ນເພື່ອຟື້ນຄືນດຸນຍະພາບ; ຄວາມຮ້າຍກາດນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄວາມໂຫດຮ້າຍລ້ວນໆ ແຕ່ແມ່ນການບັງຄັບໃຊ້ຍຸດຕິທັມແຫ່ງຈັກກະວານ.
Verse 24
दहत् क्वचिज्ज्वलन इवावलेलिहत् प्रसह तानसुरगणान् न््यकृन्तत । प्रवेरितं वियति मुहुः क्षितौ तथा पपौ रणे रुधिरमथो पिशाचवत्
ສໍນະກະກ່າວວ່າ: ຈັກສຸດັຣຊະນະ ທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍມືຂອງພຣະຫຣິ ບາງຄັ້ງລຸກໄຟດັ່ງເພິງ ດັ່ງມີລີ້ນໄຟເລຍລີ້ນກອງອະສຸຣ ແລ້ວເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າ; ບາງຄັ້ງກໍຕັດພວກເຂົາເປັນຊິ້ນໆ ດ້ວຍແຮງອັນບໍ່ຍອມຜ່ອນ. ມັນຫມຸນວຽນຊໍ້າໆ ທັງໃນຟ້າແລະໃນດິນກາງສະໜາມຮົບ ດູປານປິສາຈະ ດື່ມເລືອດຊໍ້າໆ—ພາບທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມນ່າຢ້ານຂອງການລົງໂທດທິບ ເມື່ອອະທັມມະລົງສູ່ສະໜາມ.
Verse 25
तथासुरा गिरिभिरदीनचेतसो मुहुर्मुहु: सुरगणमार्दयंस्तदा । महाबला विगलितमेघवर्चस: सहस्रशों गगनमभिप्रपद्य ह
ສໍນະກະກ່າວວ່າ: ໃນທໍານອງດຽວກັນ ອະສຸຣທັງຫຼາຍ—ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນໃຈ—ໄດ້ຈົມຕີກອງເທວະດາຊໍ້າໆ ດ້ວຍພູເຂົາ. ພວກເຂົາແຂງແຮງຫນັກໜ່ວງ ແລະຈາງຂາວດັ່ງເມກທີ່ແຕກກະຈາຍໄຮ້ຝົນ. ພວກເຂົາບິນຂຶ້ນສູ່ຟ້າເປັນພັນໆ ແລ້ວໂຮຍກ້ອນຫີນໃຫຍ່ລົງມາດັ່ງຝົນ ທໍາໃຫ້ເທວະດາຖືກທໍລະມານຢູ່ເລື້ອຍໆ.
Verse 26
अथाम्बराद् भयजननाः: प्रपेदिरे सपादपा बहुविधमेघरूपिण: । महाद्रय: परिगलिताग्रसानव: परस्परं द्रुतमभिहत्य सस्वना:
ສໍນະກະກ່າວວ່າ: ແລ້ວຕໍ່ມາ ຈາກຟ້າ ມີມວນອັນນ່າຢ້ານ—ດັ່ງເມກຫຼາຍຮູບຫຼາຍຊົງ—ຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນພ້ອມທັງຕົ້ນໄມ້. ພູໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ ຍອດສູງໆຂອງມັນກໍກໍາລັງຮ່ອນລະລາຍ ແລະພັງທະລາຍ ກະແທກກັນຢ່າງວ່ອງໄວຕໍ່ເນື່ອງ ກໍ່ໃຫ້ເກີດສຽງຄໍາຮ້ອງຄໍາຄາງດັ່ງຟ້າຮ້ອງ. ພາບນີ້ສື່ວ່າ ລະບຽບໂລກຖືກສັ່ນຄອນ ແມ່ນແຕ່ເສົາຄໍ້າອັນໝັ້ນຄົງຂອງແຜ່ນດິນກໍດູປານຈະພັງລົງ ເປັນລາງບອກເຖິງຄວາມວຸ່ນວາຍແລະຄວາມຢ້ານກົວອັນໜັກໜ່ວງ.
Verse 27
ततो मही प्रविचलिता सकानना महाद्रिपाताभिहता समनन््ततः । परस्परं भृशमभिगर्जतां मुहू रणाजिरे भूशमभिसम्प्रवर्तिते
ຕໍ່ມາ ແຜ່ນດິນພ້ອມດ້ວຍປ່າໄມ້ທັງຫຼາຍ ກໍເລີ່ມສັ່ນສະເທືອນ ເພາະຖືກກະແທກຈາກທຸກທິດໂດຍການພັງລົງຢ່າງຮຸນແຮງຂອງພູເຂົາໃຫຍ່ໆ. ໃນສະໜາມຮົບນັ້ນ ເມື່ອເທວະດາແລະອະສຸຣາ ຮ້ອງຄໍາທ້າທາຍກັນຢ່າງດຸເດືອດຊໍ້າໆ ການຂ້າຟັນອັນນ່າຢ້ານກໍແຜ່ລາມໄປທົ່ວ—ເປັນພາບຂອງສົງຄາມທີ່ບໍ່ມີຂອບເຂດ ຈົນກະທັ້ງຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງໂລກກໍຖືກກົດທັບ.
Verse 28
नरस्ततो वरकनकाग्रभूषणै- महेषुभिर्गगननपथं समावृणोत् । विदारयन् गिरिशिखराणि पत्रिभि: महाभयेडसुरगणविग्रहे तदा
ຊາວນະກະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ໃນສົງຄາມອັນນ່າຢ້ານກົວລະຫວ່າງກອງທັບເທວະດາແລະອະສຸຣາ ນາຣະ ໄດ້ໃຊ້ລູກສອນໃຫຍ່ອັນມີປີກ ທີ່ປາຍຫນ້າປະດັບດ້ວຍຄໍາອັນປະເສີດ ປົກຄຸມເສັ້ນທາງແຫ່ງຟ້າທັງມວນ. ເມື່ອຍິງອອກ ລູກສອນນັ້ນກໍຜ່າແຕກຍອດພູ ສະແດງອໍານາດຍຸດທະກໍາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ເພື່ອຮັບໃຊ້ຝ່າຍເທວະ.
Verse 29
ततो महीं लवणजलं च सागरं महासुरा: प्रविविशुरद्दिता: सुरै: । वियद्गतं ज्वलितहुताशनप्रभं सुदर्शनं परिकुपितं निशम्य ते
ຕໍ່ມາ ອະສຸຣາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ຖືກເທວະດາບີບຄັ້ນ ກໍດໍາລົງລົງໄປໃນແຜ່ນດິນ ແລະໃນມະຫາສະໝຸດນ້ໍາເຄັມ. ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ ຈັກຣະສຸດັຣຊະນະ ທີ່ເຄື່ອນໄປໃນຟ້າ ແລະລຸກໂຊດດັ່ງໄຟບູຊາ ກໍາລັງໂກດກຽວຕໍ່ພວກເຂົາຢ່າງຮຸນແຮງ ພວກເຂົາຈຶ່ງຫາທີ່ພຶ່ງໂດຍການຫລົບຊ່ອນໃນຄວາມເລິກນັ້ນ.
Verse 30
ततः सुरैर्विजयमवाप्य मन्दर: स्वमेव देशं गमित: सुपूजित: । विनाद्य खं दिवमपि चैव सर्वशः ततो गता: सलिलधरा यथागतम्
ຕໍ່ມາ ເມື່ອເທວະດາໄດ້ຊະນະ ພູມັນດະຣະ ທີ່ໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງສົມຄວນ ກໍຖືກນໍາກັບໄປສູ່ຖິ່ນທີ່ຂອງຕົນດັ່ງເກົ່າ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເທວະດາຜູ້ຖືອະມຣິຕະ ໄດ້ຮ້ອງສຽງດັ່ງສິງ ໃຫ້ອາກາດແລະສະຫວັນກໍກັງວານກ້ອງກັບທຸກທິດ ແລ້ວຈຶ່ງຈາກໄປສູ່ຖິ່ນພໍ່ມານຂອງຕົນ ດັ່ງທີ່ເຄີຍມາ.
Verse 31
ततो<मृतं सुनिहितमेव चक्रिरे सुरा: परां मुदमभिगम्य पुष्कलाम् | ददौ च तं निधिममृतस्य रक्षितुं किरीटिने बलभिदथामरै: सह
ຕໍ່ມາ ເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ບັນລຸຄວາມຍິນດີອັນຫຼາຍຫຼວງ ແລະສູງສຸດຈາກຊັຍຊະນະນັ້ນ ແລ້ວຈັດເກັບອະມຣິຕະໄວ້ຢ່າງຮອບຄອບ. ຕໍ່ມາ ອິນທຣະ ຜູ້ປະຫານບະລະ ພ້ອມດ້ວຍອະມະຣະທັງຫຼາຍ ໄດ້ມອບຂຸມຊັບແຫ່ງອະມຣິຕະນັ້ນໃຫ້ແກ່ນາຣະຜູ້ສວມມົງກຸດ ເພື່ອໃຫ້ຮັກສາຄຸ້ມຄອງ.
Frequently Asked Questions
The opening frames a vow-and-wager constraint: the sisters’ agitation indicates an ethical pressure where rivalry and claimed outcomes generate coercive obligations, setting up later questions about truth, manipulation, and responsibility.
The ocean is presented as morally neutral yet causally overwhelming—immeasurable, resource-bearing, and dangerous—suggesting that human agency operates within larger forces (nature, fate-like consequence, and divine memory) that demand prudence and restraint.
No explicit phalaśruti is stated in this adhyāya; its function is primarily descriptive and contextual, serving as a narrative and cosmographic bridge that amplifies the gravity of subsequent actions in the nāga-related storyline.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.