Shloka 8
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास वै नृपम् । पतितं पातनं संख्ये शात्रवाणां महीतले
kṣutpipāsāpariśrāntaṃ tarkayāmāsa vai nṛpam | patitaṃ pātanaṃ saṅkhye śātravāṇāṃ mahītale ||
ເມື່ອເຫັນພະຣາຊານອນລົ້ມຢູ່ເທິງພື້ນ—ຜູ້ທີ່ໃນສົງຄາມເຄີຍເປັນຜູ້ທຳໃຫ້ແຖວທັບສັດຕູລົ້ມລົງ—ຄົນກັນທະວະຈຶ່ງສັນນິດານວ່າ ພະອົງບັດນີ້ເມື່ອຍລ້າ ອ່ອນແຮງເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍ. ບົດນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ກ້າແຂງກໍອາດຖືກທຳໃຫ້ຕໍ່າລົງໂດຍຄວາມຈຳເປັນຂອງຮ່າງກາຍ ແລະການສັງເກດຢ່າງລະມັດລະວັງນຳໄປສູ່ການຕັດສິນທີ່ເມດຕາ ບໍ່ແມ່ນການດູຖູກສັດຕູທີ່ລົ້ມລົງ.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
Power and martial prowess do not exempt anyone from basic human limits; ethical judgment should be guided by attentive understanding of circumstances (here, hunger, thirst, and fatigue) rather than by triumphalism over someone who has fallen.
The Gandharva observes a king lying fallen on the ground—formerly a formidable subduer of enemies in battle—and concludes that the king’s collapse is due to hunger, thirst, and exhaustion.